Filonuzu dijitalleştirmenin yolu: Turkcell Filom

Şimdiye kadar keşfedilen en büyük kara delik

Bilim insanları, Dünya’dan yaklaşık 5 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan dev bir galaksinin merkezinde, bugüne kadar ölçülen en büyük kara deliklerden birini keşfetti.

0:00

--:--

Son Güncelleme: 08.08.2025 - 14:31

NSosyal Logo
Şimdiye kadar keşfedilen en büyük kara delik
  • 36 milyar Güneş kütlesiyle şimdiye kadar tespit edilen en büyük kara deliklerden biri.
  • Işık sapmaları ve yıldızların hızlarıyla ölçüm yapıldı.
  • Ölçüm yöntemi, sessiz kara deliklerin bile tespitine olanak sağlıyor.

Kozmik At Nalı galaksisinde dev bir yerçekimi kaynağı keşfedildi

İngiltere Portsmouth Üniversitesi'nden Prof. Thomas Collett liderliğindeki ekip, Kozmik At Nalı olarak bilinen galaksi çiftinde devasa bir kara delik tespit etti.
Bu kara delik, bilimsel ölçümlere göre yaklaşık 36 milyar Güneş kütlesine sahip.

Kara delik, "uykuda" olarak tanımlanıyor. Yani çevresindeki maddeyi aktif şekilde yutmadığı için X-ışını ya da ışık patlaması gibi tipik kara delik belirtilerini göstermiyor.

12 Mayıs 2022'de Olay Ufku Teleskobu tarafından ortaya çıkarılan Samanyolu'nun merkezindeki süper kütleli kara deliğin bir görüntüsü, Yay A* olarak adlandırılan bir dev.
12 Mayıs 2022'de Olay Ufku Teleskobu tarafından ortaya çıkarılan Samanyolu'nun merkezindeki süper kütleli kara deliğin bir görüntüsü, Yay A* olarak adlandırılan bir dev.

Einstein'ın öngördüğü uzay-zaman bükülmesiyle tespit edildi

Araştırma, aktif olmayan kara delikleri bile tespit edebilmek için farklı bir yönteme başvurdu.
Einstein’ın genel görelilik teorisine dayanan bu yaklaşımda, uzay-zamanın bükülmesiyle ışığın sapması analiz edildi.

Kozmik At Nalı sistemindeki galaksiler öyle mükemmel bir şekilde hizalanmış durumda ki, arka plandaki galaksiden gelen ışık, öndeki galaksinin yerçekimi etkisiyle kıvrılıyor. Bu kırılma, neredeyse mükemmel bir halka olan "Einstein Yüzüğü" şeklinde görünerek kara deliğin varlığını ortaya çıkarıyor.

Işık bükülmesi ve yıldız hareketleri birleşince dev kara delik açığa çıktı

Bilim insanları sadece ışık bükülmesini değil, aynı zamanda kara deliğin çevresindeki yıldızların yaklaşık 400 km/s hızla hareket ettiğini de gözlemledi.
Bu veriler bir araya getirildiğinde, kara deliğin gerçekten var olduğu ve devasa bir kütleye sahip olduğu kesinleşti.

"Kara deliğin etkisini iki şekilde tespit ettik: ışığın yönünü değiştirmesi ve yıldızların inanılmaz hızda hareket etmesi. Bu iki ölçüm bize kara deliğin gerçek olduğunu net bir şekilde gösteriyor."

Prof. Thomas Collett

Fosil galaksi grubu galaksi evriminin son halini yansıtıyor olabili

Kozmik At Nalı’nın evrende “fosil grup” olarak bilinen bir yapıya sahip olduğu düşünülüyor. Bu terim, bir zamanlar birçok galaksiyi içeren bir grubun tek, büyük ve yalnız bir galaksiye dönüştüğü son evreyi tanımlamak için kullanılıyor.

Araştırmacılara göre, Kozmik At Nalı’ndaki kara deliğin büyüklüğü de geçmişte bu galakside bulunan diğer kara deliklerle birleşmiş olmasından kaynaklanıyor olabilir.
Samanyolu ve Andromeda galaksilerinin bir gün bu yapıya dönüşeceği düşünülüyor.

Kozmik At Nalı'nın başka bir görüntüsü, ancak ikinci bir arka plan kaynağının görüntü çifti vurgulanmış.
Kozmik At Nalı'nın başka bir görüntüsü, ancak ikinci bir arka plan kaynağının görüntü çifti vurgulanmış.

Sessiz kara deliklerin bile izlerini takip etmek mümkün hale geldi

Çalışmanın baş yazarı Carlos Melo, "Bu kara delik tamamen muazzam yerçekimi etkisiyle tespit edildi.Bu yöntem, sessiz kara delikleri bile ortaya çıkarmamıza olanak sağlıyor," diyerek bu yaklaşımın önemini vurguladı.

Geleneksel yöntemlerle genellikle yalnızca aktif kara delikler tespit edilebiliyordu.Ancak yeni teknikmsayesinde, evrenin daha karanlık ve sessiz bölgelerinde saklanan dev yapılar bile görünür hale geliyor.

Kara delikler ve ev sahibi galaksiler arasındaki bağ araştırılıyor

Bilim insanları, bu keşfin sadece kara deliğin büyüklüğüyle sınırlı kalmadığını belirtiyor.Aynı zamanda galaksi büyüklüğü ile süper kütleli kara delikler arasındaki ilişkiyi anlamak için de bir fırsat sunduğunu ifade ediyorlar.

Collett, "Galaksiler büyüdükçe, maddeyi merkezlerindeki kara deliklere doğru indirirler.Bu madde kara deliği büyütürken, kuasar adı verilen enerji patlamalarına da neden olur. Bu süreç galaksinin evrimini doğrudan etkiler," dedi.
Keşif, kara deliklerin gözlemlenme biçiminde yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.

Kaynak:

Space
Next

GDH Digital NSosyal hesabını takip edebilirsiniz.

Takip Et
Loading Spinner