Tarihte Bugün: İngiltere 1. Dünya Savaşı'nda Almanya'ya savaş ilan etti

• Saraybosna'da Avusturya-Macaristan veliahtının öldürülmesiyle başlayan "Temmuz Krizi", Avrupa'da bir dizi savaş ilanıyla tırmanmıştı.
• Almanya, Fransa'ya karşı geliştirdiği "Schlieffen Planı"nı uygulamak için 3 Ağustos'ta tarafsız Belçika topraklarına girdi.
• İngiltere, 1839 Londra Antlaşması uyarınca Belçika'nın tarafsızlığının garantörü olduğu için Almanya'ya birliklerini derhal çekmesi yönünde bir ültimatom verdi.
• Almanya'nın ültimatoma uymaması üzerine İngiltere, 4 Ağustos 1914 gecesi resmen savaşa girerek çatışmanın seyrini ve ölçeğini tamamen değiştirdi.

Saraybosna'daki bir kıvılcımdan Avrupa'yı saran alevlere

28 Haziran 1914'te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi, I. Dünya Savaşı'nı başlatan kıvılcım oldu. Bu olayın ardından Avusturya-Macaristan, 28 Temmuz'da Sırbistan'a savaş ilan ederek bir aydır süren diplomatik krizi silahlı çatışmaya dönüştürdü.

Avrupa'yı kutuplaştıran ittifaklar sistemi hızla devreye girdi ve Rusya'nın Sırbistan'ı desteklemek için seferberlik ilan etmesiyle Almanya, 1 Ağustos'ta Rusya'ya, 3 Ağustos'ta ise müttefiki Fransa'ya savaş ilan etti. Böylece çatışma, birkaç gün içinde tüm Avrupa ana karasını tehdit eden bir boyuta ulaştı.

Almanya'nın Belçika'yı işgali ve İngiltere'nin kırmızı çizgisi

Alman Genelkurmayı tarafından geliştirilen Schlieffen Planı, Fransa'yı hızla yenilgiye uğratmak için ordunun büyük bir kısmının tarafsız Belçika üzerinden saldırmasını öngörüyordu. Almanya, 3 Ağustos'ta planı uygulamaya koyarak Belçika'yı işgal etti ve bu hamle, o ana kadar savaşa dahil olup olmama konusunda kararsız olan İngiltere için bir kırmızı çizginin aşılması anlamına geliyordu.

İngiltere, 19. yüzyılda imzalanan Londra Antlaşması ile Belçika'nın tarafsızlığını ve toprak bütünlüğünü güvence altına almayı taahhüt etmişti. Almanya'nın bu antlaşmayı "bir kağıt parçası" olarak niteleyerek hiçe sayması, İngiliz hükümeti ve kamuoyunda büyük bir tepkiyle karşılandı.

Bir ültimatomun ardından gelen savaş ilanı ve yeni bir dünya düzeni

İngiltere, Almanya'ya Belçika'dan derhal çekilmesi için 4 Ağustos akşamına kadar süre tanıyan bir ültimatom gönderdi. Almanya'nın bu ültimatoma olumlu yanıt vermemesi üzerine İngiltere, yerel saatle gece 11'de Almanya'ya karşı savaş ilan ettiğini duyurdu.

İngiltere'nin savaşa girmesi, çatışmayı sadece bir Avrupa meselesi olmaktan çıkardı. Britanya İmparatorluğu'nun sahip olduğu geniş sömürge ağı ve deniz gücüyle birlikte savaş, Avustralya'dan Kanada'ya, Hindistan'dan Afrika'ya yayılarak tarihin ilk küresel savaşına dönüştü ve milyonlarca insanın hayatına mal olacak dört yıllık yıkımın başlangıcı oldu.