- Suç işleyen 12-17 yaş arası çocukların %52,9'unun uyuşturucu, %47,3'ünün ise alkol kullandığı belgelendi.
- Alkol veya uyuşturucu etkisi altında işlenen ağır suçlarda ceza indirimi uygulanmaması gerektiği vurgulandı.
- Raporda, 2009 yılından sonra doğan nesle tütün ürünlerinin satılmasının ömür boyu yasaklanması önerildi.
- Ailelerin yaşadığı psikososyal sorunlara erken müdahale edilebilmesi için aile sağlığı merkezlerinde yeni bir kadro açılması istendi.
TBMM Suça Sürüklenen Çocukları Araştırma Komisyonu, çocukların suça karışmasını önlemek amacıyla hazırladığı 800 sayfayı aşan kapsamlı raporunu milletvekillerine dağıttı. Cezaevleri ve eğitim evlerinde kalan binlerce çocuk üzerinde yapılan bilimsel araştırmaların sonuçlarına yer verilen raporda, bağımlılık oranları ve suça sürüklenmelerini önleyecek radikal çözüm önerileri sıralandı.
Cezaevindeki çocukların yüzde 52,9'u uyuşturucu madde kullanıyor
Komisyonun, Türkiye genelindeki 70 Çocuk Eğitim Evi ve Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda kalan 4 bin 989 çocuk üzerinde gerçekleştirdiği kesitsel bilimsel araştırma, suça sürüklenen çocukların bağımlılık kıskacında olduğunu ortaya koydu. Rastgele örnekleme yöntemiyle yapılan araştırmanın verileri raporda şu şekilde paylaşıldı:
"12-17 yaş grubu çocukların yüzde 83,4'ünün sigara içtiği, yüzde 47,3'ünün alkol ve yüzde 52,9'unun uyuşturucu/uyarıcı madde kullandığı tespit edilmiştir. Tütün, alkol, madde, dijital ve kumar bağımlılıklarına yönelik önleme çalışmaları artırılmalı."
Uyuşturucu etkisiyle işlenen suçlarda ceza indirimi kaldırılmalı
Raporda, çocukların adalet sistemindeki yargılanma ve ceza infaz süreçlerine yönelik de köklü yasal değişiklik önerilerine yer verildi. Özellikle uyuşturucu etkisi altında ağır suçlara karışan çocuklara yönelik yasal esnekliklerin kaldırılması gerektiği savunuldu:
- Çocukların uyuşturucu ve alkol etkisi altında işlediği, ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda hafifletici hükümlerin işletilmemesi talep edildi.
- Kasten öldürme ve netice sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında, 12-15 ile 15-18 yaş aralıkları için uygulanan otomatik ceza indirimlerinin kaldırılması ve bu kararın tamamen hâkimin takdirine bırakılması önerildi.
Dijital oyun platformlarına ve kapalı sohbet gruplarına siber takip
Çocukları suça ve bağımlılığa teşvik eden dijital mecralarla mücadele edilmesi için de yasal düzenleme çağrısı yapıldı. Çevrim içi kumar, yasa dışı bahis, dijital şiddet ve madde kullanımını özendiren içeriklere karşı özel izleme, erken uyarı ve hızlı müdahale sistemlerinin kurulması gerektiği ifade edildi. Bu kapsamda kapalı sohbet grupları ile oyun platformlarına yönelik siber denetim ve taramaları güçlendirecek adımların atılması istenirken; bağımlılıkla mücadele politikalarındaki ceza, infaz, rehabilitasyon, adli yönlendirme ve entegrasyon boyutlarının yeniden yapılandırılması gerektiği aktarıldı.
Sağlık merkezlerine "Aile Terapisti" kadrosu getirilmeli
Suçun henüz oluşmadan aile içinde önlenmesi gerektiğine dikkat çeken komisyon, ailevi risk faktörlerinin önüne geçilmesi amacıyla yeni bir kurumsal model sundu. Ailelerin yaşadığı psikososyal krizlere yönelik gerekli psikoterapötik müdahalelerin zamanında yapılabilmesi amacıyla, aile sağlığı merkezleri bünyesinde "aile terapisti" modelinin oluşturulması ve bu uygulamanın hızla yaygınlaştırılması gerektiği raporun en önemli çözüm önerilerinden biri olarak kayıtlara geçti.
