TBMM'de kabul edilen torba yasayla ekonomide yeni dönem başladı

• Depremzedelerin konut ve iş yeri borçlarını peşin ödemeleri halinde yüzde 74'e varan büyük indirimler uygulanacak.
• Bedelli askerlik ücretlerinde yüzde 25 oranında artışa gidilerek yeni ödeme katsayıları belirlendi.
• Pırlanta ve değerli taşlara getirilen yüzde 20 ÖTV maddesi tekliften çıkarılırken, engellilere yeni araç alım istisnası sağlandı.
• Bahis reklamlarının ticari kazançtan düşülmesi engellenerek SGK prime esas kazançlarında ve özelleştirme kurallarında yeni istisnalar hayata geçirildi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda görüşülen ve birçok sektörü yakından ilgilendiren ekonomik düzenlemeleri içeren kanun teklifi kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle birlikte depremzedelere yönelik indirimlerden bedelli askerlik ücretlerine, vergi muafiyetlerinden BOTAŞ'ın borçlarının mahsuplaşmasına kadar geniş bir yelpazede kritik kararlar alındı.

Depremzedelere borç ödemelerinde dev indirim

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından afet bölgesi ilan edilen yerlerde inşa edilen konut ve iş yerleri için hak sahiplerine önemli bir mali kolaylık sağlandı. Yeni yasaya göre, borçlandırma bedellerini 31 Aralık 2026 tarihine kadar tek seferde ödeyen vatandaşlara en fazla bir konut için yüzde 74 oranında dev bir indirim yapılacak.

Aynı uygulama kapsamında, iş yerleri için borcunu peşin kapatanlara ise en fazla bir iş yeri için yüzde 48 oranında indirim fırsatı sunulacak. Ayrıca Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamındaki iş yerleri için de teslim tarihinden itibaren altı ay içinde borcun defaten ödenmesi durumunda ilgili indirim oranları aynen geçerli olacak.

Bedelli askerlik tutarında yeni düzenleme

Askeralma Kanunu üzerinde yapılan değişiklikler sonucunda, bedelli askerlik uygulamasından faydalanmak isteyen yükümlülerin ödeyeceği tutar yüzde 25 oranında artırıldı. Yeni hesaplama yöntemiyle ödenecek bedel, 300.000 gösterge rakamının ödeme tarihindeki memur aylık katsayısı ile çarpılması üzerinden netleştirilecek.

Yükümlülerin bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları şartıyla yatıracakları bu tutarın belirli bir kısmı doğrudan genel bütçeye gelir olarak aktarılacak. Elde edilen gelirlerin geriye kalan büyük bir kısmı ise savunma sanayisini güçlendirmek amacıyla özel olarak hazırlanan Savunma Sanayii Destekleme Fonu bünyesine dahil edilecek.

Şans oyunları ve bahise reklam engeli

Devletin vergi gelirlerini korumak ve ticari kazançları yeniden düzenlemek amacıyla Gelir Vergisi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda oldukça kritik adımlar atıldı. Yapılan düzenlemeyle birlikte, her türlü şans ve bahis oyunlarına yönelik yapılan ilan ile reklam giderleri artık ticari kazancın tespitinde yasal bir gider olarak kabul edilmeyecek.

Bu sayede firmaların bahis reklamlarına harcadıkları yüksek meblağları vergiden düşmelerinin önüne geçilerek piyasalarda mali disiplin sağlanması hedefleniyor. Alınan bu meclis kararı, ilgili sektördeki büyük reklam harcamaları üzerinde doğrudan ve son derece sınırlandırıcı bir etki yaratacak.

Engellilere ÖTV istisnası ve iptal edilen değerli taş maddesi

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda güncellenen yasayla, ortopedik engel oranı yüzde 40'ın üzerinde olan ve engeli sebebiyle sürücü belgesi alamayan bireylere on yılda bir defa ÖTV'siz araç alma hakkı tanındı. Genel Kuruldaki görüşmeler esnasında en çok dikkat çeken gelişmelerden biri de inci, elmas ve pırlanta gibi değerli taşlara getirilmesi planlanan yüzde 20 ÖTV oranına ilişkin maddenin akıbeti oldu.

Söz konusu bu vergi maddesi, meclis görüşmeleri sırasında Danışma Kurulu kararı ve AK Parti grubunun tekriri müzakere önergesiyle yeniden değerlendirilerek yasa metninden tamamen çıkarıldı. Böylece mücevherat ürünlerine ve kıymetli taşlara uygulanması beklenen yeni yüksek ÖTV yükümlülüğü, meclis onayı alamadan iptal edilmiş oldu.

Kurumlar, vergiler ve özelleştirme adımları

Kamu idareleri, üniversiteler ve sosyal güvenlik kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazların, ilgili idarelerin talebi üzerine özelleştirme programına alınarak Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında satılabilmesinin önü tamamen açıldı. Elde edilecek olan bu özelleştirme gelirleri bütçeye kaydedilirken, Cumhurbaşkanı bu gelirlerin karşılığını ilgili idarenin bütçesine ödenek olarak kaydetmeye yetkili kılındı.

Eğitim ve sağlık alanındaki güncellemeler kapsamında, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşlarının sahip olduğu kurumlar vergisi muafiyeti ve Cumhurbaşkanınca tanınan KDV istisnası resmi olarak kaldırıldı. Ticaret alanında ise serbest bölgelerde üretim yapan mükelleflerin yurt dışı veya diğer serbest bölgelere yaptıkları satışlardan elde ettikleri kazançlar, gelir ve kurumlar vergisinden tamamen istisna tutuldu.

BOTAŞ borçlarına ve defterdarlıklara yeni yapılandırma

Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na eklenen geçici madde sayesinde BOTAŞ'ın Ticaret Bakanlığına olan vadesi geçmiş vergi, fon ve ceza borçları, kurumun Hazine'den alacağı görevlendirme bedelleriyle 31 Aralık 2026'ya kadar mahsuplaşarak silinecek. Hazine ve Maliye Bakanı yetkisinde yürütülecek bu terkin işlemleri, BOTAŞ'ın muhasebe kayıtları esas alınarak genel bütçe hesaplarıyla ilişkilendirilmeden kolayca gerçekleştirilecek.

İl teşkilatlarının yapılandırılması çerçevesinde ise defterdarlar, bulundukları ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en büyük memuru sıfatıyla tüm yasal işlemlerin yürütülmesinden bizzat sorumlu tutuldu. Merkez ve taşradan gelen soruları da yanıtlayacak olan defterdarlar, görev yaptıkları bölgelerde kanuna aykırı hareket edenler hakkında yasal takibat başlatma yetkisiyle donatıldı.

Sosyal güvenlik prime esas kazançlarında yenilikler

Çalışma hayatını ilgilendiren SGK düzenlemelerinde, asgari ücretin yüzde 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası ve BES katkı paylarının prime esas kazanca dahil edilmeyeceği yasalaştı. Aynı zamanda ayni yardımlar, ölüm, doğum, kıdem tazminatları ile günlük 300 liraya kadar olan yemek bedelleri prime esas kazançtan muaf tutulurken, bu tutarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılması kararlaştırıldı.

Sosyal güvenlik alanında atılan bir diğer adımla birlikte, işsizlik sigortası primindeki yüzde 1 oranındaki devlet payını yarısına kadar artırmaya veya indirmeye Cumhurbaşkanına resmi olarak yetki verildi. Alınan tüm bu kapsamlı ekonomik ve idari kararların, meclis genel kurulunda onaylanmasının ardından kısa süre içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanarak hukuken yürürlüğe girmesi bekleniyor.