The Wall Street Journal: Rusya-Ukrayna savaşında sona mı geliniyor?

ABD merkezli önemli yayın organlarından The Wall Street Journal'de ABD ve Ukrayna arasında Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde gerçekleşen zirvenin ayrıntılarının ve Rusya-Ukrayna barışına olası etkilerinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Cidde'de yapılan görüşmenin Oval Ofis'deki gergin görüşmenin ardından ABD'li ve Ukraynalı yetkililer arasındaki ilk üst düzey görüşme olduğuna dikkat çekilen analizde, tarafların üzerinde anlaştıkları yol haritasına dair ayrıntılara yer verildi.

Analizde ayrıca; Rusya'nın kabulü için bir zemin oluşturulduğu ve savaşın sonuna dair önemli ve tarihi bir adım atıldığı taspiti yapıldı.

İşte The Wall Street Journal'da yayınlanan analiz:

Trump yönetimi, Kiev'in ABD'li yetkililerle yaptığı üst düzey görüşmelerde 30 günlük bir ateşkes uygulamayı kabul etmesi üzerine Ukrayna'ya istihbarat paylaşımı ve askeri destek konusundaki duraklamayı derhal kaldıracağını açıkladı.

Rusya'nın kabulüne bağlı olan planın ana hatları Ukrayna ve ABD tarafından yapılan bir açıklamayla ortaya kondu.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada;

“Bugün Ukraynalıların da kabul ettiği bir teklifte bulunduk. Bu teklif, bu çatışmayı kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde sona erdirmek ve kendi çıkarlarını, güvenliklerini ve bir ulus olarak refaha ulaşma kabiliyetlerini hesaba katacak şekilde ateşkes ve acil müzakereleri kapsamaktadır. Bu teklifi şimdi Ruslara götüreceğiz ve onların da 'evet' diyeceklerini, barışa 'evet' diyeceklerini umuyoruz. Top artık onların sahasında”

ifadelerini kullandı.

Cidde'de yapılan görüşme Oval Ofis görüşmesinden bu yana ABD'li ve Ukraynalı yetkililer arasındaki ilk üst düzey görüşme oldu.

Beyaz Saray'daki görüşmenin ardından Trump silah sevkiyatını kesmiş ve Kiev'e istihbarat akışını azaltmıştı. Bu hamlenin ardından Rusya ve Kuzey Kore, geçen yıl Kiev güçleri tarafından ele geçirilen Rus topraklarının bir bölümü olan Kursk'ta Ukrayna'nın kazanımlarını geri almak için hızlandırılmış bir kampanya başlattı.

Cidde'deki görüşmelerin başlamasından saatler önce Ukrayna, Rusya'nın başkentini ve diğer bölgeleri hedef alarak Moskova'ya yönelik savaşın en büyük insansız hava aracı saldırısını gerçekleştirdi.

Zelenskiy barış görüşmelerini sürdürmeye hazır olduğunu ısrarla vurgulamış ancak Ukrayna'nın olası bir anlaşmayı güvence altına almak için Batı destekli güvenlik garantilerine ihtiyaç duyacağını söylemişti ki Trump bu güvenceleri vermekte isteksizdi.

Son günlerde Ukraynalı yetkililer barışa doğru atılacak ilk adımın Rus ve Ukrayna hava ve deniz saldırılarının ateşkesle durdurulması olabileceğini belirttiler.

ABD'li yetkililer Amerikan askeri desteğinin yeniden başlaması için Ukraynalıların hangi adımları atması gerektiğini söylememiş, ancak bunun ateşkesin ötesine geçmesi gerektiğini belirtmişlerdi.

Cidde'de yapılan toplantıda ABD'yi Rubio ve Trump'ın ulusal güvenlik danışmanı Mike Waltz temsil etti. Ukrayna tarafını ise Zelenskiy'nin başdanışmanı Andriy Yermak, Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Savunma Bakanı Rustem Umerov ve başkanlık idaresi için çalışan Ukraynalı bir subay olan Pavlo Palisa temsil etti.

ABD-Ukrayna görüşmeleri için Cidde'nin seçilmesi, Trump yönetiminin üç yıldan uzun bir süre önce Rusya'nın küçük komşusunu geniş çaplı işgaliyle başlayan çatışmada tarafsız bir hakem olduğunu gösterme çabası gibi görünüyor.

Zira Trump'ın ekibi, dönemin Başkanı Biden ve üst düzey yardımcıları gibi Kiev'e gitmek yerine, geçen ay Riyad'da Ruslarla yaptıkları gibi Suudi Arabistan'da tarafsız bir zeminde muhataplarıyla bir araya geliyor.

Ayrıca, Zelenskiy ile yakın çalışan Trump'ın Ukrayna özel temsilcisi emekli Korgeneral Keith Kellogg görüşmelerde yer almasa da bazı yardımcıları görüşmelere katılıyor.

Görünen o ki ABD, Cidde'de gerçekleşen görüşmelerle birlikte, Rusların çizgilerini belirlemek ve Kremlin'in olası barış görüşmelerindeki temel konularda esnek olmaya hazır olup olmadığını anlamak için gerekli zemini oluşturdu. 

Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında henüz bir zirve toplantısı planlanmadı. Ancak savaşın sonuna dair önemli ve tarihi bir adım atıldığı açık.