Türkiye'de sigara yasakları Avrupa Birliği standartlarına göre yeniden şekilleniyor

• Tütün ürünlerinin nakit parayla satışı tamamen yasaklanarak, tüm satış işlemleri elektronik sistemler üzerinden kayıt altına alınacak.
• Kafe ve restoran gibi işletmelerin açık alanlarında sigara içilemeyecek ve yasal sınırlara uygun kurulan özel sigara içme bölümlerine yiyecek veya içecek servisi yapılmayacak.
• Yeni yasa tasarısına göre, 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren Türkiye sınırları içerisinde tütün ürünlerinin satışı, üretimi ve ithalatı tamamen yasaklanacak.
• Sigara yasağına uymayan bireylere 5 bin lira idari para cezası kesilirken, kuralları ihlal eden işletmelere 10 milyon liraya varan cezalar ile ruhsat iptali yaptırımları uygulanacak.

Hürriyet Gazetesi’nin haberine göre, hükümet, Avrupa Birliği hedefleri doğrultusunda tütün ürünleri kullanımını kısıtlamayı amaçlayan kapsamlı bir yasa teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşımaya hazırlanıyor. Hazırlanan yeni düzenleme ile birlikte yeme-içme mekanlarından plajlara kadar pek çok alanda sigara kullanımına radikal sınırlamalar getirilirken, 2040 yılı itibarıyla ülkede tütün satışının tamamen bitirilmesi hedefleniyor.

Elektronik sigaralar ve nargile de tütün ürünü sayılacak

AK Parti grubu ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonuyla hazırlanan yasa teklifi taslağı, tütün ürünlerinin tanımını genişleterek yeni bir dönemi başlatıyor. Sadece geleneksel sigaralar değil, her türlü nargile, ısıtılmış tütünler, sentetik veya organik nikotin içeren tüm ürünler ile elektronik sigaralar bu kapsama dahil edilecek.

Bu yeni tanım doğrultusunda, içeriğinde sıvı veya kimyasal bulunan elektronik cihazlar da dahil olmak üzere hiçbir tütün ürününün nakit parayla satışı yapılamayacak. Satışı gerçekleştirilen tüm tütün mamulleri elektronik sistemler aracılığıyla sisteme kaydedilerek çok daha sıkı bir takip mekanizması oluşturulacak.

Yeme içme mekanlarında sigara alanları daraltılıyor

Lokanta, birahane ve yeme-içme hizmeti veren mevcut tüm işletmelerin açık alanlarında sigara tüketimine kesinlikle izin verilmeyecek. İşletmeler sadece toplam kullanım alanlarının yüzde onunu geçmeyen, en az iki ve en fazla yirmi metrekare büyüklüğünde özel sigara içme bölümleri kurabilecek.

Dışarıdan içerisi hiçbir şekilde görünmeyecek tarzda tasarlanacak bu özel kabinlere işletmeler tarafından yiyecek veya içecek servisi yapılamayacak. Böylece sigara kullanmayan müşterilerin pasif içiciliğe maruz kalmasının ve sağlıksız duman altı ortamların oluşmasının tamamen önüne geçilmiş olacak.

Eğitim kurumları ve hastanelerde yeni kurallar devrede

Açık ya da kapalı alan ayrımı gözetilmeksizin ibadethanelerde, okul öncesi kurumlarda, ilk ve orta öğrenim okullarında sigara içmek tamamen yasaklanıyor. Hastane ve yükseköğretim yerleşkelerinde ise tütün kullanımı sadece binalara en az yirmi metre mesafede kurulacak özel sigara içme alanlarında serbest olacak.

Çocukların doğrudan faydalandığı oyun parkları, çocuk bahçeleri, spor alanları, yürüyüş yolları ve açık hava etkinliklerinin seyir alanlarında tütün ürünleri kesinlikle kullanılamayacak. Kamuya açık olmayan özel açık alanlarda da sigara tüketimine yönelik çeşitli sınırlamalar getirilerek toplumun genel sağlığı güvence altına alınacak.

Plajlarda ise sigara içmek isteyenler için aralarında en az iki yüz metre mesafe bulunan özel kabinler inşa edilerek alan sınırlandırması yapılacak. On sekiz yaşını doldurmamış kişilerin hiçbir şekilde tütün ürünü tüketim alanlarına girmesine müsaade edilmeyecek.

Denetimler mülki idare amirlerine devrediliyor

Sigara yasaklarının kontrolü ve takibi artık belediyelerden alınarak doğrudan vali ve kaymakam gibi yerel mülki idare amirlerinin sorumluluğuna verilecek. Yerel mülki amirler kendi bünyelerinde kuracakları özel tütün denetim ekipleriyle yasağın ihlal edilip edilmediğini sahada aktif olarak takip edecek.

Kuralları hiçe sayarak çocuklara tütün ürünü satan kişilere yönelik hukuki yaptırımlar artırılarak, bu kişiler altı aydan bir yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanacak. Böylece genç nesillerin tütün endüstrisinin zararlı etkilerinden korunması için denetim mekanizmaları çok daha caydırıcı bir hale getirilecek.

Yasakları ihlal edenleri ağır cezalar bekliyor

Tütün ürünleriyle mücadele kapsamında belirlenen yeni kuralları ihlal eden şahıs ve işletmelere yönelik idari yaptırımlar ciddi oranda ağırlaştırılıyor. Yasaklı alanlarda sigara içtiği tespit edilen vatandaşlara anında 5 bin Türk Lirası tutarında idari para cezası kesilecek.

İşletmeler açısından ise bu ihlal cezaları 5 bin liradan başlayarak 10 milyon liraya kadar çıkabilecek ve sürecin sonunda ruhsat iptaliyle sonuçlanabilecek. Kuralları peş peşe ihlal etmeyi sürdüren işletmeler, kademeli kapatma cezalarıyla karşı karşıya bırakılarak ticari faaliyetlerinden geçici olarak men edilecek.

Yirmi yıl sonra tütün devri tamamen kapanıyor

Hükümetin uzun vadeli vizyonu doğrultusunda, 1 Ocak 2040 tarihi itibarıyla Türkiye sınırları içerisinde tütün ürünlerinin satışı tamamen tarihe karışacak. Bu kritik tarihten sonra tütün ürünlerini ithal eden, üreten, nakleden veya satışa sunanlara 1 milyon liradan 5 milyon liraya kadar ağır adli para cezası verilecek.

Yine aynı tarihten itibaren tütün ürünü satın alan, üzerinde bulunduran veya yolcu beraberinde ülkeye getiren kişiler 50 bin liradan 250 bin liraya kadar idari para cezasına çarptırılacak. Belirlenen bu yüksek idari ve adli ceza miktarları, 2040 yılına kadar geçecek süre zarfındaki güncel yeniden değerleme oranlarıyla artırılarak uygulanacak.