Fransa'nın kuzeyinde Manş Denizi kıyılarında göçmenler - Reuters
- AB'nin sığınma ve sınır prosedürlerini sertleştiren yeni göç reformu yürürlüğe girdi.
- Düzensiz göçmenler, 7 güne kadar süren sıkı güvenlik ve biyometrik kimlik kontrollerinden geçirilecek.
- Kabul edilme ihtimali düşük olan göçmenlerin başvuruları dış sınırlarda 12 hafta içinde hızla karara bağlanacak.
- Üye ülkeler, sınır ülkelerinin yükünü hafifletmek için göçmen kabul edecek veya göçmen başına 20 bin euro ödeyecek.
Avrupa Birliği'nin sınır prosedürlerini sertleştirmeyi ve sığınma sürecini kapsamlı bir şekilde yeniden düzenlemeyi amaçlayan tarihi göç paktı cuma günü yürürlüğe giriyor.
AB Göç Sorumlusu Magnus Brunner, yeni reformun üye ülkelere giriş-çıkışlar üzerinde daha fazla kontrol sağlayacağını belirterek, "İlk kez kapsamlı bir Avrupa sistemine sahip oluyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Sıkı güvenlik taraması ve biyometrik kayıt
Yeni kurallara göre, Avrupa Birliği'ne düzensiz yollarla giren göçmenler 7 güne kadar sürebilecek sıkı bir kimlik ve güvenlik kontrolünden geçirilecek.
Bu süreçte göçmenlerin yüz ve parmak izi gibi biyometrik verileri alınarak ortak bir veritabanına kaydedilecek.
Tarama işleminin ardından göçmenlerin hızlandırılmış veya normal sığınma sürecine mi dahil edileceğine ya da doğrudan ülkelerine geri mi gönderileceğine karar verilecek.
Dış sınırlarda hızlandırılmış süreç
Güvenlik riski oluşturan veya Fas ve Bangladeş gibi sığınma talebinin kabul edilme ihtimali düşük görülen ülkelerden gelen göçmenler için süreç çok daha hızlı işleyecek.
Bu kişilerin başvuruları, AB'nin liman, havalimanı veya kara sınırlarına yakın merkezlerinde en fazla 12 hafta içinde tamamlanacak.
"Göçmen başına 20 bin euro" şartı
Yeni reform paketi, yıllardır göç yükünün büyük kısmını omuzlayan İtalya, Yunanistan ve Malta gibi sınır ülkelerini rahatlatacak bir "dayanışma mekanizması" da içeriyor.
Sistem kapsamında diğer üye ülkeler, sınır ülkelerine gelen sığınmacıların bir kısmını kabul etmek zorunda kalacak.
Bunu reddeden ülkeler ise bunun yerine sığınmacı başına 20 bin avro ödeme yapacak.
Bu yeniden yerleştirme sistemiyle yılda en az 30 bin sığınmacının dağıtılması planlanıyor. Ancak bazı üye devletlerin göçmen kabulüne kesin bir dille karşı çıkması, müzakereleri şimdiden zorlaştırıyor.
Kriz durumlarında olağanüstü yetkiler
Reform paketi, 2015-2016 yıllarında yaşanan büyük göç dalgalarına veya Rusya ve Belarus gibi ülkelerin göçmenleri sınırları istikrarsızlaştırmak için "silah olarak kullanma" girişimlerine karşı acil müdahale planları da barındırıyor.
Böylesi kriz anlarında üye devletler sığınmacılara yönelik hakları azaltabilecek ve göçmenleri dış sınırlardaki gözaltı merkezlerinde normalden daha uzun süre tutabilecek.
İnsan hakları örgütleri tepkili
AB üyesi yaklaşık bir düzine ülke yeni tarama prosedürleri için henüz gerekli altyapıyı tamamladı.
Hak örgütleri ise çocukların da aralarında bulunduğu göçmenlerin süreç boyunca fiilen gözaltında tutulacak olmasını ve gelecekleri hakkındaki kararların aceleye getirilecek olmasını eleştiriyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden (HRW) Judith Sunderland, yürürlüğe giren yeni önlemleri sert bir dille eleştirerek, "Pakt, dünyanın insan haklarını savunmak için Avrupa'ya her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğu bir dönemde sığınma hakkına balyoz indiriyor" ifadelerini kullandı.
