- İstanbul'dan 1500 kilometre uzaktaki Muş Devlet Hastanesi'nde bulunan bir hastaya uzaktan böbrek taşı ameliyatı yapıldı.
- Türkiye'de yerli ve milli imkânlarla üretilen "İbn-i Sina" adlı robotik cihazla yapılan ilk uzaktan operasyon, dünyada gerçekleştirilen ilk telecerrahi ameliyatı oldu.
- Turkcell 5G teknolojisinin sağladığı ultra düşük gecikme süresi ve yüksek veri iletim kapasitesiyle operasyon başarıyla tamamlandı.
Sağlık teknolojilerinde sınırları ortadan kaldıran ve küresel ölçekte yankı uyandıran bir operasyona imza atıldı.
İstanbul ile Muş arasında kurulan 5G dijital köprüsü sayesinde, bir hastanın tedavisi için uzman hekimlerin kilometrelerce seyahat etme zorunluluğu tarihe karıştı.
Dünyanın ilk uzaktan RIRS ameliyatı nasıl gerçekleştirildi?
Muş Devlet Hastanesi’nde tedavi gören bir hastanın böbrek taşı kırma operasyonu, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’ndeki deneyimli doktor ekibi tarafından yönetildi.
Yaklaşık 4 saat süren operasyonda şu detaylar öne çıktı:
- Ekipler: Operasyonda, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Tzevat Tefik ile Muş Devlet Hastanesi’nden Op. Dr. Rıfat Burak Ergül birlikte görev aldı.
- Yöntem: Ameliyat, hastaya herhangi bir cerrahi müdahale yapılmadan, damar yoluyla RIRS (Retrograd İntrarenal Cerrahi) yöntemi kullanılarak yapıldı.
- Altyapı: Her iki hastanede de kurulu olan Turkcell 5G altyapısı ve Superbox 5G cihazları, kesintisiz ve yüksek hızlı veri aktarımı sağladı.
"Aynı ameliyathanede gibi takip edebildik"
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tzevat Tefik, operasyonun ardından şu değerlendirmelerde bulundu:
"Turkcell'in 5G altyapısı ve ELMED'in yerli üretim İbn-i Sina robotu aracılığıyla, Muş'taki hastamızı İstanbul'dan, tıpkı aynı ameliyathanede gibi takip edebildik. Sistemin sağladığı ultra düşük gecikme süresi sayesinde cerrahi sezgimizden hiçbir şey kaybetmeden işlemi tamamladık. Bu çalışma, telecerrahinin yalnızca bir teknoloji demonstrasyonu olmadığını; doğru altyapı, deneyimli ekip ve multidisipliner iş birliğiyle, klinik pratikte güvenle uygulanabilir bir model olduğunu somut biçimde ortaya koydu."
Prof. Dr. Tefik, robot yardımlı bu yöntemi küresel ölçekte yaygınlaştırmayı ve Türkiye'yi bu alanda uluslararası bir referans merkezi konumuna taşımayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi.
Sağlıkta 5G teknolojisi neleri değiştirecek?
İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, hayatı kolaylaştıran 5G teknolojisinin tıpta yeni kullanım alanlarının önünü açtığına işaret etti.
Teknolojinin tıp sektöründeki geleceğine değinen Zülfikar, şu ifadeleri kullandı:
"5G destekli bu operasyon, İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nın robot yardımlı Retrograd İntrarenal Cerrahi ve ileri endoüroloji alanındaki deneyiminin farklı merkezlere başarıyla aktarılabileceğini göstermesi açısından son derece önemli. Sağlık teknolojileri ve telecerrahi uygulamaları, kendilerini insanlığın hayatını kolaylaştırmaya adamış uzman hekimlerimizin elinde ülkemiz için önemli bir bilimsel adımdır."
Prof. Dr. Zülfikar; uzaktan teşhis, görüntüleme, operasyon, hasta takibi ve eğitim süreçlerinde 5G'nin fırsat eşitliği yaratacağını vurguladı.
Turkcell 5G ile mesafeler nasıl kalkıyor?
Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, 1 Nisan itibarıyla tüm Türkiye’de kullanıma açılan 5G teknolojisinin yaşamın her alanında köklü bir dönüşümü tetiklediğini belirtti.
Dr. Koç, yapılan operasyonla ilgili olarak şunları söyledi:
"Turkcell olarak 5G’yi Türkiye’nin dijital geleceği için stratejik bir eşik olarak görüyoruz. Bu teknoloji; çok yüksek hız, ultra düşük gecikme ve güçlü veri taşıma kapasitesiyle hayatın her alanında yeni bir dönemin kapılarını açıyor. İstanbul-Muş arasında yaklaşık 1500 kilometre mesafeden Superbox 5G aracılığıyla başarılı bir şekilde gerçekleştirilen bu operasyon, Turkcell 5G’nin mesafeleri engel olmaktan çıkaran kapasitesinin çok çarpıcı bir örneği. Bu kapsamda yakın gelecekte eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar birçok alanda 5G’nin dönüştürücü etkisini daha da fazla göreceğiz."
Yerli robot İbn-i Sina'nın özellikleri neler?
Türkiye’de ilk uzaktan ameliyatın gerçekleştirilmesini sağlayan yerli ve milli cihaz, ELMED firması tarafından geliştirilen İbn-i Sina (Avicenna Roboflex) robotu oldu.
Cihazın ve üretici firmanın geçmişindeki önemli kilometre taşları şunlar:
- Kuruluş: 1991 yılında Ankara OSTİM’de kurulan ELMED, Türkiye’nin ilk yüksek teknolojili tıbbi cihaz üreticilerinden biri.
- Gelişim Süreci: Şirket, ilk yerli üretim böbrek taşı kırma cihazını 1992’de üretti, ilk ihracatını ise 1994 yılında gerçekleştirdi.
- Küresel Başarı: 2012 yılında bir TÜBİTAK projesiyle ilk prototipi üretilen İbn-i Sina robotu, Avrupa CE işaretine ve ABD FDA onayına sahip.
- Kullanılan Ülkeler: Robot halihazırda ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Polonya, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’da aktif olarak kullanılıyor.
Firma, küresel ölçekte 60'tan fazla ülkeye ihracat yaparken, mevcut robota tele-cerrahi özelliklerinin yanı sıra yapay zekâ desteğini de entegre etmeye devam ediyor.
