Türkiye'nin ilk kadın seramik sanatçısı: Füreya Koral

• Füreya Koral, 12 Haziran 1910’da İstanbul’un Büyükada ilçesinde doğdu ve sanatla dolu bir ailede yetişti.
• 1947’de İsviçre’de başladığı seramik çalışmalarını Paris’te ilerleterek 1951’de ilk kişisel sergisini açtı.
• Türkiye’ye döndükten sonra İstanbul’da özel bir atölye kurarak genç seramik sanatçıları için bir üretim ve buluşma merkezi oluşturdu.
• Koral, eserlerinde Anadolu kültüründen ilham alarak mimari panolar, üç boyutlu eserler ve günlük kullanım objeleri tasarladı.

Sanatçı bir ailede dünyaya geldi

Füreya Koral, Mehmet Emin Paşa ve Hakkiye Hanım’ın kızı olarak dünyaya geldi. Annesi tarafından Şakir Paşa ailesine mensup olan Koral’ın teyzeleri ressamlar Fahrünnisa Zeyd ve Aliye Berger, dayısı ise yazar Cevat Şakir Kabaağaçlı’ydı.

Lise eğitimini 1927’de Notre Dame de Sion’da tamamlayan sanatçı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne kaydoldu ve dönemin ünlü keman virtüözü Prof. Charles Berger’den özel keman dersleri aldı.

Sanat hayatına İsviçre’de başladı

1945’te verem teşhisi konulan Koral, tedavi için 1947’de İsviçre’de bir sanatoryuma yatırıldı. Londra’da yaşayan teyzesi Fahrünnisa Zeyd’in gönderdiği materyaller sayesinde sanat çalışmalarına başladı.

Fransız seramikçi Serre’nin desteğiyle Paris’te atölye kuran Koral, 1951’de ilk kişisel sergisini açtı ve aynı yıl Türkiye’ye döndü.

Paris’te yaptırdığı özel seramik fırınını İstanbul’a getirerek çalışmalarını sürdürdü, ancak hastalığı nedeniyle kısa süreli bir tekrar Paris’e giderek ameliyat oldu.

İstanbul’daki atölyesi genç sanatçılar için merkez oldu

1954’te Şakir Paşa Apartmanı’nda kurduğu özel atölyesinde 20 yıl boyunca üretim yapan Koral, Ayda Arel, Alev Ebuzziya, Leyla Sayar, Candeğer Furtun ve Jale Yılmabaşar gibi isimler için bir buluşma noktası oluşturdu.

Türkiye’nin profesyonel anlamda ilk kadın seramik sanatçısı olan Koral, seramiği mimari bir öge olarak kullanma konusunda öncü oldu.

Ödüller ve eserleri

Füreya Koral, 1955’te Cannes Milletlerarası Sergisi’nde gümüş, 1962’de Prag Milletlerarası Sergisi’nde altın madalya kazandı. 1967’de İstanbul’da gümüş madalya, Washington Smithson Enstitüsü’nde ödül ve Vallarius Bienali’nde onur diploması aldı.

Kültür Bakanlığı Özel Ödülü (1981) ve Sedat Simavi Vakfı Plastik Sanatlar Ödülü (1986) ile ödüllendirildi.

Anadolu kültüründen esinlenen eserler

Koral, eserlerinde soyuttan somuta farklı anlatım biçimlerini benimsedi.

1963’te Ankara Ulus Çarşısı ve İstanbul Manifaturacılar Çarşısı’na, 1966’da İstanbul Ziraat Bankası’na ve 1969’da İstanbul Divan Oteli’ne büyük boyutlu seramik panolar yaptı. Ayrıca vazo ve tabak gibi günlük kullanım ürünleri de tasarladı.

Sanatçının hayatı, Ayşe Kulin tarafından “Füreya” adıyla romanlaştırıldı.Füreya Koral, 25 Ağustos 1997’de İstanbul’da 87 yaşında hayatını kaybetti.