Türkiye'nin Uzak Doğu'ya ihracatı 8 milyar dolara yaklaştı

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Bangladeş, Brunei, Çin, Doğu Timor, Endonezya, Filipinler, Güney Kore, Japonya, Kamboçya, Kuzey Kore, Laos, Malezya, Moğolistan, Myanmar, Pakistan, Singapur, Sri Lanka, Tayland, Tayvan ve Vietnam olmak üzere Uzak Doğu ülkelerine 2025'te 7 milyar 986,8 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Yılın tamamında Uzak Doğu ülkeleine dış satım yıllık bazda yüzde 2,7 artarken, söz konusu ülkeler arasında en fazla ihracat geçen yıl 3 milyar 12,5 milyon dolarla Çin'e yapıldı.

Çin'i, 798,3 milyon dolarla Pakistan, 686,4 milyon dolarla Güney Kore, 649,8 milyon dolarla Japonya ve 538,9 milyon dolarla Malezya izledi.

Söz konusu dönemde Vietnam'a 424,7 milyon dolarlık, Endonezya'ya 421,9 milyon dolarlık, Bangladeş'e 409,6 milyon dolarlık, Tayland'a 257,1 milyon dolarlık, Singapur'a 250,8 milyon dolarlık, Tayvan'a 179 milyon dolarlık, Filipinler'e 150,2 milyon dolarlık, Moğolistan'a 95,5 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Sri Lanka 71,5 milyon dolar, Kamboçya 25,8 milyon dolar, Myanmar 7,5 milyon dolarlık, Laos 5,6 milyon dolarlık, Brunei 2 milyon dolarlık ve Doğu Timor ise 97,9 bin dolarlık ihracatla söz konusu dönemde ihracat yapılan bölge ülkeleri arasında yer aldı. Kuzey Kore'ye ise dış satım gerçekleşmedi.

Söz konusu dönemde, Çin'e en yüksek ihracatı 1 milyar 642 milyon dolarla madencilik sektörü gerçekleştirdi.

Pakistan'a 164,4 milyon dolarla tekstil ve ham maddeleri dış satımı yapılırken, Güney Kore'ye 143,2 milyon dolarlık madencilik, Malezya'ya 131,4 milyon dolarlık mücevher ve Japonya'ya 115,9 milyon dolarlık su ürünleri ve hayvansal mamuller ihraç edildi.

"Küresel ticarette belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı dönemde son derece kıymetli"

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Asya Pasifik İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Reha Denemeç, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, bölgenin son yıllarda küresel üretim ve tüketimin ana merkezi olarak ön plana çıktığını söyledi.

Bununla birlikte son 10 yılda küresel ekonomik büyümenin yaklaşık yüzde 60’ının Asya-Pasifik bölgesinden geldiğini ifade eden Denemeç, dünya nüfusunun yüzde 40’ının bu coğrafyada yaşadığını kaydetti.

Denemeç, "Ticaret, küresel sermaye, üretim ve yüksek teknolojinin ağırlık merkezinin doğuya kaydığı günümüzde, Türkiye'nin bu dönüşüm içinde yer alması bir tercih değil, bir gereklilik haline gelmiştir." dedi.

Söz konusu artışın Türkiye'nin bölgeye dair var olan kapsamlı vizyonunun neticesi olarak kabul edildiğini bildiren Denemeç, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu artış, küresel ticarette belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde son derece kıymetlidir. Bu artışı, Türk firmalarının bölge pazarlarında daha kalıcı, uzun dönemli ve stratejik bir bakış açısıyla konumlanmaya başladığının göstergesi olarak da değerlendirebiliriz. Bölgeye ihracatımızın yıllık artışı toplam ihracatımızın artış hızı olan yüzde 4,5’in bir hayli üzerindedir. Tabii bu yeterli bir artış değildir. Bölge ülkeleriyle sahip olduğumuz potansiyele ve işbirliği fırsatlarına baktığımızda bu rakamların çok üstünde ticaret rakamlarına ulaşabiliriz."

"İş dünyamızın önderliğinde bu ülkelerdeki ticari diplomasi faaliyetlerimizi yürütüyoruz"

Reha Denemeç, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesiyle birlikte Türkiye'nin güçlü olduğu sektörlerde bu tedarik zincirleri içerisinde yer almasının önemini vurguladı.

DEİK olarak bölge ülkeleriyle var olan dış ticaret açığının dengelenmesi hususundaki çalışmalara devam ettiklerini belirten Denemeç, bölge ülkeleriyle ikili ticaret hacminin sürdürülebilir ve dengeli olması amacıyla bu ülkelerden Türkiye'ye nitelikli yatırım çekme, turist sayısını artırma, 3. ülkelerde işbirliği yapılabilecek projeleri hayata geçirme gibi başlıklarda çalışmaları sürdürdüklerini ifade etti.

Denemeç, enerji, ulaştırma ve lojistik, teknoloji, turizm, altyapı ve kalkınma projeleri gibi alanlarda önemli fırsatların olduğunu söyleyerek, şu açıklamaları yaptı:

"Bölgeye verilen öneme dair diğer gösterge Ticaret Bakanlığımızın 2026 Hedef Ülkeler listesinde 60 ülkeden 13’ünün Asya-Pasifik bölgesinde yer alması, yine Ticaret Bakanlığımızın yayımladığı Uzak Ülkeler stratejisinde yer alan 18 ülkeden 11’inin bu bölgede yer almasıdır. Bu da bölge ile ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve ihracatımızın artırılması konusunda devletimizin, Bakanlığımızın verdiği önemi göstermektedir. Yine Dışişleri Bakanlığımızın Yeniden Asya Girişimi vizyonu da bölge ülkeleriyle çok boyutlu ilişkilerin geliştirilmesini hedeflemektedir. Bu vizyonları destekliyor ve iş dünyamızın önderliğinde bu ülkelerdeki ticari diplomasi faaliyetlerimizi yürütüyoruz. İş konseylerimiz aracılığıyla yürüttüğümüz karşılıklı ticaret heyetleri, farkındalık toplantıları, yerel muhatap kurumlarla tesis ettiğimiz güçlü ilişkiler, bu artışın arka planındaki önemli unsurlar arasında yer almaktadır."

"Savunma sanayimizin yüksek teknolojiyle ürettiği ürünler bölgede ilgi uyandırmakta"

DEİK Türkiye-Asya Pasifik İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Denemeç, söz konusu ülkelerin hem pazar büyüklükleri hem de Türkiye ile çok boyutlu ilişkileri nedeniyle önemli ticaret ortağı konumunda yer aldığını belirtti.

Çin ve Güney Kore gibi ülkelerde Türk firmalarının ağırlıklı olarak ham madde, ara malı ve belirli niş ürünlerde rekabet avantajı yakalarken, Japonya ve Malezya gibi pazarlarda kalite, güvenilirlik ve sürdürülebilirlik odaklı ürünlerin öne çıktığını kaydeden Denemeç, "Yine bu ülkelere baktığımızda, enerji, savunma ve havacılık, inşaat ve alt yapı, gıda, teknoloji, demir-çelik, otomotiv alanlarındaki firmalarımızın önemli faaliyetlerini görüyoruz." dedi.

Denemeç, mevcut sektörlerin Türkiye’nin geleneksel rekabet gücünü yansıtmakla birlikte, sürdürülebilir bir ihracat artışı için yüksek katma değerli ve teknoloji odaklı ürünlerin payının artırılmasının kritik önemde olduğunun altını çizdi.

Bu noktada savunma sanayisi, makine, elektrik elektronik, yazılım, sağlık teknolojileri ve yeşil dönüşüm odaklı ürünlerin ön plana çıktığını ifade eden Denemeç, "Özellikle savunma sanayimizin son yıllarda yüksek teknoloji ile ürettiği ürünler bölgede önemli bir ilgi uyandırmaktadır. Bu sebeple, katma değeri yüksek teknoloji ürünlerinin ve savunma sanayisi ihracatının imalat sanayi ihracatımız içerisindeki payının artırılması konusunda iş konseylerimizle ilgili faaliyetlerimizi yürütüyoruz." diye konuştu.

Denemeç, Türk sanayisinin ve marka algısının bölgede güçlendirilmesini ve farkındalığın artırılması, dolayısıyla sanayinin bölge ülkelerinin tedarik zincirlerinde tercih edilmesini, sağlayarak bölgenin ithalatında Türkiye'nin payını artırmanın da stratejileri arasında bulunduğunu söyledi.

Bölge ülkelerinin pek çoğunun, daha özel olarak Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ülkelerinin, genç nüfusları, hızlı büyüyen ekonomileri, artan tüketim kapasiteleri ve küresel tedarik zincirlerinin bir parçası olma yolundaki faaliyetlerinin Türkiye açısından büyük fırsatlar barındırdığını aktaran Denemeç, şöyle konuştu:

"Örneğin, bugün Vietnam’a baktığımızda, Vietnam’ın küresel tedarik zincirinin stratejik bir üretim üssü olma yolunda dev altyapı projeleriyle ilerlediğini görmekteyiz. Buradaki mega projeler Türk müteahhitlik ve inşaat sektörünün dünya çapındaki bilgi birikimi ve rekabet gücü için inanılmaz bir fırsat. Sadece ürün satmak değil, bu devasa projelerde yüklenici ve yatırımcı olarak yer almak, Vietnam ile ekonomik ortaklığımızın kalıcı olmasını sağlayacaktır."

"Daha dengeli, sürdürülebilir ve derinlikli yapıya kavuşacağına inanıyoruz"

Reha Denemeç, Türk firmalarının bu ülkelerde ortak üretim, depo, dağıtım ve bölgesel merkezler kurmasının hem yerel pazara erişimi kolaylaştırmakta hem de çevre ülkelere açılım sağladığını ifade etti.

Bu pazarlarda ticaret hacmini daha ileri bir seviyeye taşımak için serbest ticaret anlaşmalarının önemli bir rol oynasa da bu anlaşmaların Türkiye aleyhine doğurabileceği sonuçların ve halihazırda bölgeyle Türkiye arasında var olan önemli orandaki dış ticaret açığına hizmet edebilecek etkilerin de iyi analiz edilmesi gerektiğini belirten Denemeç, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ayrıca, Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP/ Regional Comprehensive Economic Partnership) gibi yeni nesil serbest ve bölgesel ticaret anlaşmaları ve ikili ya da çok taraflı anlaşmalarla şekillenmeye devam eden ticaret ve ekonomik ilişkiler ağı içerisinde Türkiye’nin erişim gücünü ve payını artırmak da bölgeye dair stratejilerin geliştirilmesi konusunda önemli başlıklardandır."

Lojistik altyapının güçlendirilmesi, doğrudan deniz ve hava bağlantılarının artırılması ve Türk firmalarının bölgede yatırımcı kimliğiyle de varlık göstermesinin önemine işaret eden Denemeç sözlerini şöyle tamamladı:

"DEİK/Türkiye-Asya Pasifik İş Konseyleri olarak, yalnızca ihracatı değil, karşılıklı yatırımı, ikili ticaretimizin çeşitlendirilmesini ve uzun vadeli stratejik ortaklıkları merkeze alan bir yaklaşımı savunuyoruz. Bu sayede ülkemizin bölge ülkeleriyle olan ekonomik ilişkilerinin daha dengeli, sürdürülebilir ve derinlikli bir yapıya kavuşacağına inanıyoruz. Ayrıca önemli bir bölgesel entegrasyon örneği olan ASEAN ile iş dünyamız arasındaki ilişkileri güçlendirmek ve ülkemizin ASEAN Diyalog Ortaklığı sürecini iş dünyası olarak desteklediğimizi de belirtmek isterim."