IVAS
Yaklaşık 2 milyar dolar harcanarak üretilen 10 bine yakın artırılmış gerçeklik gözlüğünün operasyonel kullanıma alınmayacağı ve depolara kaldırılacağı açıklandı.
ABD Sayıştayı (GAO) tarafından yayımlanan yeni rapora göre, IVAS programı 2018 yılında başlatılmasına rağmen halen operasyonel kabiliyet sağlayamadı. Raporda, üretilen ilk iki nesil yaklaşık 10 bin IVAS gözlüğünün sahada kullanılmayacağı, bazı sistemlerin ise yalnızca test amaçlı değerlendirilebileceği belirtildi.
Askerlerden yoğun şikâyet geldi
IVAS sistemi, askerlerin kasklarına entegre edilen artırılmış gerçeklik ekranları üzerinden hedef bilgileri, harita verileri ve çeşitli operasyonel bilgileri gerçek zamanlı olarak görüntülemesini amaçlıyordu.
Ancak test süreçlerinde sistemi kullanan askerler; baş ağrısı, göz yorgunluğu, boyun ağrısı, hareket hastalığı ve yön kaybı gibi çeşitli sorunlar yaşadıklarını bildirdi.
Pentagon'un 2022 yılında gerçekleştirdiği değerlendirmelerde, IVAS 1.0 kullanan askerlerin mevcut ekipmanları kullanan personele kıyasla hedeflere daha yavaş angaje olduğu ve daha düşük isabet oranları elde ettiği tespit edildi.
Microsoft ile 22 milyar dolarlık anlaşma yapılmıştı
Program kapsamında ABD Ordusu, Kasım 2018'de Microsoft ile 10 yıllık ve 22 milyar dolar tavan bütçeli bir sözleşme imzalamıştı.
Ancak ilerleyen süreçte yaşanan teknik sorunlar nedeniyle programda birçok kez gecikme yaşandı. ABD Savunma Bakanlığı Müfettişliği tarafından 2022 yılında yayımlanan bir raporda da sistemin askerlerin beklentilerini karşılayıp karşılamadığını ölçen asgari kullanıcı kabul kriterlerinin dahi net olarak belirlenmediği ifade edilmişti.
Savunma Bakanlığı Denetim Ofisi yetkililerinden Carmen Malone, Kongre'de yaptığı açıklamada programın başarısızlığının temel nedenlerinden birinin olgunlaşmamış teknolojilerin hızlı şekilde kullanıma alınmaya çalışılması olduğunu söyledi.
Malone, “Gereksinimler sürekli değiştiğinde veya aşırı iddialı olduğunda, programlar henüz geliştirilmeye hazır olmayan sistemlerin peşinden gidiyor.” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 2 milyar dolar harcandı
GAO verilerine göre Savunma Bakanlığı, program iptal edilmeden önce IVAS projesi için yaklaşık 1,8 milyar dolar harcadı.
ABD Ordusu ise askerlerden gelen geri bildirimler doğrultusunda ilk 10 bin IVAS sisteminin hizmete alınmamasına karar verildiğini açıkladı. Ordudan yapılan açıklamada, sistemin operasyonel güvenilirlik seviyesinin kabul edilebilir düzeyde olmadığı belirtildi.
Yeni program Anduril'e emanet edildi
IVAS programının sona ermesinin ardından ABD Ordusu, Soldier Borne Mission Command (SBMC) adı verilen yeni bir hızlı prototipleme programına yöneldi.
Eylül 2025'te savunma teknolojileri şirketi Anduril, SBMC programı kapsamında yeni nesil sistem geliştirmek üzere seçildi. Şirketin geliştirdiği EagleEye başlığı, IVAS'ta yaşanan sorunları gidermeyi hedefliyor.
Anduril yetkilileri, askerlerin en çok şikâyet ettiği boyun ağrısı problemini azaltmak için sistemin bataryasını başlıktan çıkararak balistik yeleğe entegre ettiklerini açıkladı.
GAO raporunda ayrıca ABD Savunma Bakanlığı'nın büyük programlarda teknoloji geliştirme hızının gerisinde kaldığına dikkat çekildi. Kurum, büyük savunma projelerinin ilk operasyonel kabiliyete ulaşmasının ortalama 12 yılı aştığını belirterek mevcut tedarik süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
