ABD Başkanı Donald Trump - Reuters
- ABD ve İran, 60 günlük ateşkes ve nükleer müzakereleri içeren mutabakat zaptı üzerinde uzlaştı.
- Başkan Trump'ın taslağı imzalamadan önce düşünmek için birkaç gün süre istediği belirtildi.
- Mutabakat, Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamaların kaldırılmasını ve İran'ın mayınları 30 gün içinde temizlemesini öngörüyor.
- ABD, yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasını müzakere etmeyi taahhüt edecek.
ABD ile İran arasında savaşın başından bu yana en büyük diplomatik atılım gerçekleşmek üzere.
Axios'a konuşan ABD'li yetkililere göre taraflar, ateşkesi uzatmak ve İran'ın nükleer programı üzerine müzakereleri başlatmak için 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardı.
Ancak anlaşmanın yürürlüğe girmesi için ABD Başkanı Donald Trump'ın nihai onayı bekleniyor.
"Herkesi masaya oturtma anlaşması"
ABD'li bir yetkili, bu mutabakatı "Herkesi masaya oturtma anlaşması" olarak nitelendirerek detayların müzakereler sırasında şekilleneceğini belirtti.
Yetkililer, anlaşma şartlarının büyük ölçüde salı günü itibarıyla kabul edildiğini, İran tarafının gerekli onayları aldığını ve imzalamaya hazır olduğunu bildirdiğini iddia etti. Ancak Tahran yönetimi bu durumu henüz doğrulamadı.
ABD'li müzakerecilerin taslağın detaylarını Başkan Trump'a sunduğu, Trump'ın ise arabuluculara "düşünmek için birkaç gün istediğini" ilettiği aktarıldı.
Savaşın önceki aşamalarında da Trump ve danışmanları birkaç kez anlaşmaya yakın olduklarını düşünmüş, ancak görüşmeler defalarca tıkanmıştı.
Hürmüz Boğazı'nda kısıtlamalar kalkıyor
60 günlük mutabakat zaptına göre, Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye faaliyetleri tamamen "kısıtlamasız" hale gelecek.
ABD'li yetkililer Axios’a, bu durumun hiçbir geçiş ücreti veya taciz olmayacağı anlamına geldiğini ve İran'ın 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınları temizlemek zorunda kalacağını vurguladı.
Karşılığında ABD'nin deniz ablukası da ticari nakliyenin normale dönmesiyle orantılı olarak aşamalı şekilde kaldırılacak.
Nükleer program ve yaptırımlar
Mutabakat kapsamında İran, nükleer silah elde etmemeyi taahhüt edecek. 60 günlük süreçte müzakere edilecek ilk konular, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunun nasıl bertaraf edileceği ve zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl sınırlandırılacağı olacak.
Buna karşılık ABD, müzakerelerin bir parçası olarak yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasını tartışmayı kabul edecek.
Ayrıca, İran'ın mal ve insani yardım almaya başlaması için bir mekanizma kurulması da masada olacak.
"Gizli madde ya da yan anlaşma yok"
Müzakereler son aşamaya gelirken, son 48 saat içinde Hürmüz Boğazı'nda iki küçük çatışmanın daha yaşandığı bildirildi.
ABD'li yetkililer, yaptırımların hafifletilmesi veya İran'a gidecek fonlar konusunda hiçbir gizli madde ya da yan anlaşma olmayacağının altını çizdi.
Süreci değerlendiren bir yetkili, İran'ın ekonomisini zincirlerinden kurtarmak için bir şansı olduğunu belirterek, "İranlılar ne kadar çok şey vermeye istekli olurlarsa, o kadar çok şey alacaklar." ifadelerini kullandı.
