AYM'den emsal iptal kararı: Belediyeler artık 'teknik altyapı bedeli" alamayacak

• AYM, İmar Kanunu'nun 23. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesini iptal etti. İptal edilen madde, belediyelerin teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde, ilgili idarenin izniyle alt yapı bedelini peşin veya taahhütle ödeyenlere yapı ruhsatı vermesini öngörüyordu.
• İptal gerekçesi, ödenmesi öngörülen bu bedelin nasıl hesaplanacağına ilişkin kanunda herhangi bir ölçüt belirlenmemesi ve yürütme organına sınırları belirsiz bir yetki tanınmasıdır.
• Yüksek Mahkeme, bu durumun Anayasa'nın gerektirdiği "mülkiyet hakkının kanunla sınırlanması" ilkesiyle bağdaşmadığı sonucuna vardı.
• Yerleşime açık bölgelerde dahi uygulanan bu bedelin iptaline ilişkin karar, resmi gazetede yayımlanmasına rağmen 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesi (AYM), Resmi Gazete'de yayımlanan kararıyla, belediyelerin yapı ruhsatı verirken talep ettiği "teknik altyapı bedeli" uygulamasını oybirliğiyle iptal etti. Yüksek Mahkeme, iptal gerekçesini, bedelin hesaplanmasına dair yasada net bir ölçüt olmaması ve bunun "mülkiyet hakkının kanunla sınırlanması ilkesiyle bağdaşmadığı" şeklinde açıkladı.

Mülkiyet hakkının kanunla sınırlanması ilkesi ihlal edildi

AYM'nin oybirliğiyle aldığı karar, belediyelerin ruhsat başvurusunda bulunanlardan "teknik altyapı bedeli" talep etme yetkisini ortadan kaldırdı. Belediyeler, söz konusu iptal edilen maddeyi, yerleşime açık olsun olmasın bütün yapı ruhsatları için istemeye başlamış ve yasada tanımlanan alanların dışında da tarifeler uygulamıştı.

Yüksek Mahkeme, bedelin hesaplanmasına dair ölçütlerin belirlenmemesini mülkiyet hakkının kısıtlanması olarak değerlendirdi. Kararın gerekçesinde, temel hakları sınırlayan kanunun sadece şeklen var olmasının yeterli olmadığı, aynı zamanda temel esasları, ilkeleri ve çerçeveyi de belirlemiş olması gerektiği uyarısı yapıldı.

İdareye sınırları belirsiz yetki tanınması

AYM, idareye, bedelin hesaplanmasına ilişkin herhangi bir ölçüt belirlenmeksizin sınırları ve kapsamı belirli olmayan bir yetki tanınmasının Anayasa ile bağdaşmadığı sonucuna ulaştı. Bu geniş yetki tanımının, mülkiyet hakkının kanunla sınırlanması ilkesini ihlal ettiği belirtildi.

İptal edilen kanun maddesi, parselasyon planları tasdik edilmiş ancak yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısı henüz yapılmamış yerlerde, bu bedelin peşin veya taahhütle ödenmesi karşılığında yapı ruhsatı verilmesini içeriyordu. Daha önce Danıştay da, alt yapısı mevcut olan yerlerde İmar Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca alt yapı katılım bedeli alınamayacağı uyarısında bulunmuştu.

Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek

AYM tarafından oybirliğiyle alınan bu emsal nitelikteki iptal kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı. Ancak belediyelerin idari süreçlerini düzenleyebilmesi amacıyla kararın yürürlüğe girmesi için 9 aylık bir süre tanındı.