Commonspace: Paralı askeri güçlere rağbet neden artıyor?

Lahey merkezli düşünce kuruluşlarından Commonspace'de, Ukrayna'dan Afrika'ya kadar, devletlerden bağımsız paralı güçlere artan rekabete dair gelişmelerin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Dünyanın en zorlu güvenlik sorunlarının çözümünde, paralı askerlerin giderek daha fazla tercih edildiğine dikkat çekilen analizde, özellikle Ukrayna savaşında ve Afrika'daki çatışmalarda bu durumun giderek daha fazla gün yüzüne çıktığı ve ABD Başkanı Trump'ın da bu yapılara olumlu bakmaya başladığı belirtildi.

Analizde ayrıca, bu grupların nerelerde aktif olarak kullanıldığına dair bilgilere de yer verilirken, Pax Americana'nın sona erdiği ve küresel güç dengesinin yeniden şekillendiği ortamda, paralı askeri yapıların artan rolüne dair değerlendirmelerde bulunuldu.

İşte Commonspace'de yayınlanan analiz:

Dünyanın en zorlu güvenlik sorunlarının çözümünde, paralı askerlerin giderek daha fazla tercih edilmesi ile birlikte, Blackwater'ın kurucusu ve Donald Trump'ın bağışçısı Erik Prince'in Ukrayna'da özel askeri hizmetlerini pazarladığı bildiriliyor.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmek için paralı askerlere bağımlı olduğu, ilk olarak Wagner Grubu'nun işlediği zulüm ve ihanetlerle, şimdi ise Kremlin ile bağlantılı diğer şirketlerin oluşturduğu karmaşık bir ekosistem aracılığıyla, cephede on binlerce Rus “gönüllü” ve Güney Kore, Asya ve Afrika'dan gelen üçüncü ülke paralı askerleri ile desteklendiği bilinmektedir.

Afrika ülkeleri de isyanlarla mücadele etmek ve isyancılar tarafından ele geçirilen kaynak zengini bölgeleri geri almak için Rus, Rumen ve Güney Afrikalı özel askeri şirketleri kiralamaya başladı.

Devletlerden bağımsız güçler

Devletten bağımsız olarak askeri görevleri yerine getiren ve vatanseverlik ve görev duygusundan ziyade kar elde etme amacıyla hareket eden şirketlerin sayısının artması büyük bir tehlike oluştururken, Trump yönetimi bu eğilimi destekliyor gibi görünüyor.

Prince'in Ukrayna ziyareti, Başkan Donald Trump'ın Ukrayna'ya ABD askerleri gönderme konusundaki isteksizliğini, ABD'nin güvenlik garantisi ihtiyacını acil olarak karşılama gerekliliği ile uzlaştırmak için özel askeri şirketlere başvurmak istediği yönündeki söylentilerin ortaya çıkmasından sadece birkaç gün sonra gerçekleşti.

Blackwater kurucuları, 2007'de Nisour Meydanı katliamıyla Irak'ta en dip noktaya ulaşan Prince, şu anda Vectus Global adı altında faaliyet gösteriyor.

Şirket, maden zengini Haiti'de çete şiddetiyle mücadele etmek için 200'e kadar özel askeri birlikler konuşlandırmayı öngören bir sözleşme imzaladı.

Bu, Prince'in güçlerinin “uyuşturucu çeteleriyle etkili bir şekilde mücadele etmek için kolluk kuvvetlerine ve orduya araçlar ve taktikler sağladığını” açıkladığı, bu yılın başlarında Ekvador ile yapılan bir anlaşmaya dayanıyor.

Trump yönetimi, Vectus Global'in Haiti'deki çalışmalarıyla herhangi bir bağlantısı olduğunu reddediyor. Ancak yönetim, Gazze'deki karmaşık sorunları çözmek için sessizce Amerikan özel askeri şirketlerine başvurdu.

İlk olarak, 2025'in başlarında ateşkes sırasında tartışmalı Netzarim kontrol noktasını yönetmek için bir uzlaşma gücü olarak konuşlanması dillat çekecek.

Eski kuralların yeniden yazıldığı bir dönemde paralı askerlerin geri dönüşü tesadüf değil. Zira Pax Americana sona eriyor ve küresel güç dengesi yeniden kuruluyor.

Bu hesap verebilirlik boşluğunun yanı sıra, paralı askerler aynı zamanda önemli operasyonel boşluklar da yaratmaktadır.

Kamerun'da, o kadar çok yetenekli subay, ayda 3.000 dolara kadar kazanmak için Ukrayna'da Rusya adına savaşmak üzere ordudan kaçtı ki, Kamerun hükümeti Mart ayında üniformalı erkeklerin ülkeyi terk etmesini yasakladı.

Ukrayna'da şu anda yüksek yoğunluklu bir savaşta çatışan yüzlerce, hatta binlerce Afrikalı vatandaş, Ukrayna'da ateşkes sağlandığında benzer istikrarsızlık dinamiklerini kıtaya, hatta dünyanın başka bölgelerine de yayabilir.

Bu bumerang etkisi, savaşları daha ucuz, daha opak, daha acımasız ve daha olası hale getiren paralı askerlerle ilişkili birçok riskten sadece biridir.

Amerika'nın paralı askerlere ve özel askeri şirketlere olan ilgisinin yeniden canlanması, bunların küresel olarak kullanımını hızlandıracak ve nihayetinde kar için öldürme gibi ortaçağdan kalma bir kavramı yeniden normalleştirebilir.