Dünya yörüngesinde zaman tükeniyor mu?: İnsanlığın uzay macerası aniden son bulabilir

• Gökyüzünde artık o kadar çok uydu var ki, iki uydunun birbirine çok yakın (1 km'den az) geçmesi her 22 saniyede bir yaşanıyor.
• Güneş'ten gelen dev patlamalar (güneş fırtınaları), uyduların hem yolunu şaşırmasına neden oluyor hem de dünyadan gönderilen komutları engelleyebiliyor.
• Tek bir çarpışma, tıpkı domino taşları gibi diğer uyduları da vurarak Dünya'nın etrafını bir enkaz yığınına çevirebilir.
• 2018 yılında bir çarpışma riski için aylar varken, bugün uydu sayısının aşırı artması nedeniyle bu süre sadece 2,8 güne inmiş durumda.

Dünya yörüngesinde zaman tükeniyor mu?

Bilim insanları, Dünya'nın çevresini saran binlerce uydunun oluşturduğu karmaşık sistemi "pamuk ipliğine bağlı" bir iskambil kulesine benzetiyor.

Yapılan son araştırmalar, gökyüzündeki uydu trafiğinin artık o kadar yoğunlaştığını gösteriyor ki, eğer uyduları dünyadan yöneten kontrol merkezleriyle iletişim bir an bile kesilirse, uzayda geri dönülemez bir felaketin başlaması için sadece 2,8 günlük bir süremiz kalmış olabilir.

2018 yılında bu sürenin 121 gün olduğu düşünüldüğünde, sadece birkaç yıl içinde uzaydaki riskin ne kadar korkutucu bir boyuta ulaştığı daha net anlaşılıyor.

Gökyüzünde tehlikeli yakınlaşmalar

Bugün Alçak Dünya Yörüngesi adı verilen bölgede iki uydunun birbirine çok tehlikeli şekilde yaklaşması her 22 saniyede bir gerçekleşen sıradan bir olay haline geldi.

Uydular, normal şartlarda birbirlerine çarpmamak için yılda onlarca kez kaçınma manevrası yapıyor. Ancak bu sistemin tıkır tıkır işlemesi, uyduların dünyadaki operatörlerle sürekli iletişim halinde olmasına bağlı.

Eğer kontrol merkezleri uydulara komut gönderme yeteneğini kaybederse, yörüngedeki bu sıkışık trafik kontrolsüz bir kaosa dönüşme riski taşıyor.

Güneş fırtınaları sistemi nasıl felç ediyor?

Güneş fırtınaları uzaydaki teknoloji için en büyük tehdidi oluşturuyor. Bu fırtınalar gerçekleştiğinde Dünya'nın atmosferi ısınıp şişiyor, bu da uyduların sanki yoğun bir rüzgara karşı yürüyormuş gibi yavaşlamasına ve rotalarından sapmasına neden oluyor.

Daha da tehlikelisi, bu fırtınalar uyduların navigasyon ve iletişim sistemlerini tamamen devre dışı bırakabiliyor. Yani uydu hem yolundan şaşırıyor hem de dünyadaki mühendisler ona çarpışmayı engelleyecek yeni rotayı bildiremiyor.

Araştırmacılar, kontrolün sadece 24 saatliğine bile kaybedilmesinin, büyük bir çarpışma ihtimalini %30'a çıkardığını vurguluyor.

Domino etkisi: Kendi gezegenimizde mahsur kalabiliriz

Eğer yörüngede büyük bir çarpışma meydana gelirse, ortaya çıkan binlerce enkaz parçası kurşun hızıyla diğer uydulara çarpmaya başlıyor ve bu durum domino etkisiyle tüm uyduların parçalanmasına yol açıyor.

"Kessler Sendromu" adı verilen bu senaryo gerçekleşirse, Dünya'nın etrafı aşılmaz bir çöp bulutuyla kaplanabilir. Bu sadece televizyon yayınlarının veya GPS sistemlerinin kesilmesi anlamına gelmiyor; aynı zamanda gelecek nesillerin uzaya roket fırlatmasını imkansız hale getirerek insanlığı kendi gezegeninde mahsur bırakabilir.

Bilim insanları, tarihte görülen çok büyük güneş fırtınalarının bugün tekrarlanması durumunda, uzay altyapımızı korumak için sandığımızdan çok daha az vaktimiz olduğu konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.