Gizli reklam ve kayıt dışı gelir dönemi bitiyor: Fenomenler için düzenleme hazırlığı

• Binlerce takipçisi olan sosyal medya fenomenlerinin gelirlerindeki hızlı artış, gizli reklam anlaşmaları ve resmi bildirim eksikliği nedeniyle vergi kaybına ve tüketicilerin aldatılmasına yol açıyor.
• Ticaret Bakanlığı, sosyal medyada ve reklamlardaki aldatıcı reklamların önüne geçmek için yeni bir düzenleme hazırlığı yürütüyor.
• Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in 2024'teki "Vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet vererek haksız kazanç sağlayanların ve haksız rekabet oluşturanların takipçisi olmaya devam edeceğiz" sözleri, denetimlerin kararlılıkla süreceğini işaret ediyor.
• Türkiye'de yıllık 120 milyon TL gelirle Orkun Işıtmak, en çok kazanan fenomenler listesinin zirvesinde yer alıyor.

Türkiye'de binlerce takipçisi olan sosyal medya fenomenlerinin, yaptıkları gizli reklam anlaşmalarını resmi mercilere bildirmeyerek önemli ölçüde kayıt dışı gelir elde etmeleri, Ticaret Bakanlığı'nı harekete geçirdi. Bakanlık, sosyal medyada artan bu aldatıcı reklamların ve denetim eksikliğinden kaynaklanan vergi kayıplarının önüne geçmek için yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor.

Denetim eksikliği ve vergi kaybı büyüyor

YouTube, Instagram, TikTok gibi sosyal mecralarda içerik üreten ve "influencer" olarak adlandırılan fenomenler, özellikle gençler arasında büyük ilgi gören yeni bir meslek kolu haline geldi. Fenomenlerin gelirlerindeki hızlı artış, sektördeki denetim mekanizmalarının yetersizliğini ve kayıt dışı ekonominin boyutunu gündeme taşıdı.

Sektörde yapılan tespitlere göre, fenomenler gizli reklam anlaşmaları yaparak elde ettikleri gelirleri resmi olarak beyan etmiyor. Bu durum, yalnızca vergi kaybına neden olmakla kalmıyor, aynı zamanda tüketicinin reklam olduğu belirtilmeyen aldatıcı içeriklerle karşı karşıya kalmasına da yol açıyor.

Hazine ve maliye bakanının sözleri akıllara geldi

Fenomenlerin kayıt dışı gelir elde etme yöntemlerinin tartışıldığı bu dönemde, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in 2024 yılında yaptığı uyarı tekrar gündeme geldi. Bakan Şimşek, vergi kayıp ve kaçağına sebep olanlara karşı mücadelenin süreceği yönündeki kararlılıklarını dile getirmişti.

Mehmet Şimşek, "Vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet vererek haksız kazanç sağlayanların ve haksız rekabet oluşturanların takipçisi olmaya devam edeceğiz" sözleriyle denetimlerin kesintisiz süreceği mesajını vermişti.

Dev şirketler bedava içerik üretimini teşvik ediyor

YouTube, Instagram, TikTok gibi dev teknoloji şirketlerinin milyarlarca insanın emeğini kullandığı bilinen bir gerçek. Bu mecralarda para kazanmak için sürekli içerik üretmek ve üretilen içeriğin diğer milyonlarca içerikten ilgi çekici olması gerekiyor.

Kalite yerine ilgi çekiciliğin öne çıktığı bu ortamda, bazen büyük bütçeli prodüksiyonlardan bile, bir gaz çıkaran insanın videosu veya bebek taklidi yapan bir dedenin videosu çok daha fazla izlenebiliyor. Yüz milyarlarca dolar kazanan şirketlerin, milyonlarca insanı neredeyse bedavaya içerik üretmeye teşvik etmek için "Sen de yapabilirsin" ve "Bak o sıfırdan başladı zengin oldu" mesajını verecek bir avuç popüler fenomene ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor.

Türkiye’nin en çok kazanan fenomeni: Orkun Işıtmak

Dünya çapında en çok kazanan fenomen, 85 milyon takipçisi olan MrBeast olup, yıllık 85 milyon dolar gelir elde ediyor. Türkiye'de ise bu alanda liderliği yıllık 120 milyon TL gelirle Orkun Işıtmak elinde tutuyor.

Işıtmak'ın ardından en çok kazanan Türk fenomenler sırasıyla şöyle: Ruhi Çenet (113 milyon TL), Danla Bilic (98 milyon TL), Alper Rende (90 milyon TL), Cemre Solmaz (87,5 milyon TL) ve Gökhan Ünver (75 milyon TL). Sektörde ayrıca, şirket olarak ünlülere veya normal kişilere yayın yaptıran ve içerik ürettiren sosyal medya ajansları da önemli bir yer tutuyor.