Hürmüz Boğazı - Reuters
- ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nın anlaşmadan 30 gün sonra açılmasını öngören bir planı görüşüyor.
- İran, boğazdaki mayınları temizleyecek ve gemilerden geçiş ücreti talep etmeyecek.
- Nisan ayında sağlanan ateşkes 60 gün uzatılarak nükleer program müzakerelerine başlanacak.
- Yaptırımlar kademeli olarak kalkacak, İsrail ve Hizbullah'ın durumu da masada olacak.
Japonya merkezli Nikkei gazetesine konuşan Orta Doğu’lu diplomatik bir kaynağa göre, ABD ve İran arasındaki barış görüşmelerinde kritik detaylar şekillenmeye başladı.
İki ülkenin, düşmanlıkları sona erdirecek bir anlaşmaya varılmasının ardından yaklaşık 30 gün içinde Hürmüz Boğazı'nı yeniden ulaşıma açacak bir plan üzerinde görüştüğü bildirildi.
Mayınlar temizlenecek, ücret alınmayacak
Taslağa göre İran, anlaşmayı takip eden 30 günlük süre zarfında boğazı mayınlardan temizleme çalışmalarını yürütecek.
Bu sürecin ardından, fiili kapanmadan önce olduğu gibi tüm ülkelerin gemileri boğazda özgürce ve güvenli bir şekilde seyrüsefer yapabilecek. Üstelik İran, bu gemilerden herhangi bir geçiş ücreti tahsil etmeyecek.
Ateşkes 60 gün uzatılacak
ABD ve İran tarafından nisan ayı başlarında üzerinde uzlaşılan ateşkes ise 60 gün daha uzatılacak.
Çatışmalara verilen bu iki aylık aranın, İran'ın nükleer programı üzerine görüşmeler yapmak için kullanılması planlanıyor. Görüşmelerde, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun nasıl ele alınacağına dair spesifik önlemler belirlenecek.
Öte yandan ABD yaptırımlarının kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması aşamalı olarak hayata geçirilecek.
Masadaki düğüm: Lübnan ve Hizbullah
Anlaşmanın uygulanacağı ateşkes bölgeleri arasında Lübnan da yer alıyor.
İran, çatışmaların sona ermesi için ön koşul olarak İsrail'in Hizbullah'a yönelik saldırılarını durdurmasını talep ediyor.
İsrail ise buna karşılık Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını şart koşuyor.
Önerilen bu anlaşmanın hayata geçebilmesi için İran Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in onayının kilit rol oynadığı belirtiliyor. Nihai bir anlaşmaya varılıp varılamayacağı belirsizliğini koruyor.
Diplomatik trafik ve çelişkili mesajlar
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, pazartesi günü Pekin'de Pakistanlı Mareşal Asım Munir ile bir araya geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın aktardığına göre Munir, tarafların bir anlaşmaya varmaya yakın olduğunu belirtti.
Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi pazartesi günü yaptığı açıklamada, birçok alanda sonuca varıldığını fakat ülkesinin bir anlaşma imzalamaya henüz yakın olmadığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise pazar günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, temsilcilerine "anlaşma yapmak için acele etmemelerini" söylediğini yazmıştı.
