İran ile ABD Cenevre'de görüşecek: Masada neler var?

• İran, anlaşmanın kalıcılığı için ABD’ye petrol, doğalgaz, madencilik ve uçak alımı gibi ekonomik ortaklıklar önerdi.
• Tahran, yaptırımların kaldırılması karşılığında yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeye hazır olduğunu açıkladı.
• ABD heyetinde Jared Kushner ve Steve Witkoff yer alacak, İran heyetine Abbas Arakçi başkanlık edecek.
• Washington’un ikinci uçak gemisini bölgeye gönderdiği ve askeri seçeneğe hazırlandığı iddia edildi.

İran ile ABD arasındaki dolaylı müzakerelerin ikinci turu yarın İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilecek. Umman arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, 2015’teki çok taraflı formatın aksine iki ülke merkezli ilerliyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Ekonomik Diplomasi Genel Müdür Yardımcısı Hamid Ghanbari, nükleer anlaşmanın sürdürülebilir olması için ABD’nin de ekonomik kazanım elde etmesi gerektiğini söyledi.

2015’te imzalanan nükleer anlaşmanın Washington açısından ticari fayda üretmediğini savunan Ghanbari, petrol ve doğalgaz sahalarında ortaklık, madencilik yatırımları ve sivil uçak alımlarının müzakere başlıkları arasında olduğunu açıkladı.

Tahran’ın bu adımla ABD yönetimini ekonomik kazanç üzerinden anlaşmaya ikna etmeyi hedeflediği değerlendiriliyor.

Uranyum seyreltme mesajı

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht-Revançi, yaptırımların kaldırılması karşılığında en yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeye hazır olduklarını belirtti.

Ancak İran, geçmiş müzakerelerde temel anlaşmazlık konusu olan “sıfır zenginleştirme” şartını kesin bir dille reddetti. Bu başlık, taraflar arasındaki en kritik pazarlık maddesi olmayı sürdürüyor.

ABD heyetinde Kushner detayı

ABD heyetinde Donald Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner yer alacak. İran heyetine ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık edecek.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, diplomasiye öncelik verdiklerini ancak İran’la kalıcı bir anlaşma konusunda temkinli olduklarını söyledi.

Askeri hazırlık iddiası

ABD’li yetkililer, görüşmelerin başarısız olması ihtimaline karşı bölgeye ikinci bir uçak gemisinin gönderildiğini ve uzun süreli bir askeri harekât seçeneğinin masada olduğunu öne sürdü.

Washington’un İran’ın Çin’e petrol ihracatını sınırlamaya yönelik adımlar attığı bir dönemde yürütülen müzakereler, nükleer dosyanın ötesinde ekonomik ve güvenlik başlıklarını da kapsayan geniş bir pazarlık sürecine işaret ediyor.