İran savaşı küresel petrol fiyatlarını uçurdu

• Brent petrol yüzde 10 artarak 82 doların üzerine çıktı, doğalgaz fiyatları yüzde 25’e kadar yükseldi.
• Hürmüz Boğazı yakınlarında en az üç gemi hedef alındı, çok sayıda tanker açıkta demirledi.
• Avrupa borsaları geriledi, havayolu hisseleri düşüşe öncülük etti.
• Altın fiyatı yüzde 2,3 artarak güvenli liman talebini yansıttı.
• Uzmanlar, çatışmanın uzaması halinde petrolün 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu.

Küresel petrol piyasalarının referansı olan Brent petrol, pazartesi günü yüzde 10’a varan artışla varil başına 82 doların üzerine çıktı.

ABD ham petrolü ise yüzde 7,6 yükselerek 72,20 dolara ulaştı. Gün içindeki ilk sert sıçramanın ardından Brent 79 dolar seviyesine geriledi.

Doğalgaz fiyatları da yüzde 25’e kadar artış kaydetti. İran, dünya petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin geçmemesi yönünde uyarıda bulundu.

Gemilere saldırılar tedirginlik yarattı

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi, iki geminin vurulduğunu, üçüncü bir geminin yakınında “kimliği belirsiz bir mühimmatın” patladığını açıkladı.

Hafta sonu İran Devrim Muhafızları, Birleşik Krallık ve ABD bağlantılı üç tankerin füze saldırısıyla vurulduğunu ve yandığını duyurdu. Washington ve Londra’dan konuya ilişkin resmi açıklama gelmedi.

Gemi takip platformu Kpler’e göre en az 150 tanker Hürmüz Boğazı girişinde açıkta demirledi. Sadece bazı İran ve Çin gemilerinin geçiş yaptığı bildirildi. Analistler, artan risk ve sigorta maliyetleri nedeniyle boğazın fiilen kapandığını ifade ediyor.

Borsalarda sert düşüş kaydedildi

Londra’da FTSE 100 endeksi güne yaklaşık yüzde 1 düşüşle başladı. Orta Doğu hava sahasının kapanması sonrası havayolu hisselerinde gerileme görüldü.

Fransa’da CAC-40 yüzde 1,6, Almanya’da DAX yüzde 1,7 düştü.

Güvenli liman olarak görülen altının ons fiyatı ise yüzde 2,3 artarak 5.395,99 dolara yükseldi.

100 dolar uyarısı

Enerji uzmanları, piyasanın henüz panik moduna geçmediğini ancak gelişmeleri yakından izlediğini belirtiyor. Petrol taşımacılığı ve üretim altyapısının şu ana kadar doğrudan hedef alınmamasının fiyatları sınırladığı ifade ediliyor.

Bununla birlikte, çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısı yapılıyor. Böyle bir senaryonun küresel enflasyon ve faiz oranları üzerinde zincirleme etki yaratabileceği belirtiliyor.

OPEC+ üretimi artırma kararı

Petrol üreticisi ülkelerden oluşan OPEC+ grubu, fiyat artışını dengelemek amacıyla günlük üretimi 206 bin varil artırma kararı aldı. Ancak bazı uzmanlar bu artışın piyasayı sakinleştirmede sınırlı kalabileceğini değerlendiriyor.

Küresel enflasyon riski

Analistler, petrol fiyatlarının yüksek kalması halinde bunun gıda, tarım ve sanayi emtialarına da yansıyacağını ve enflasyonist baskıyı yeniden artırabileceğini belirtiyor.

Birleşik Krallık’ta enflasyonun yavaşlaması sonrası faiz indirimi süreci başlamıştı. Ancak enerji fiyatlarındaki kalıcı artışın merkez bankalarının para politikasını yeniden gözden geçirmesine yol açabileceği ifade ediliyor.

Orta Doğu’daki çatışmanın seyri, enerji arzı ve küresel ekonomik istikrar açısından belirleyici olmaya devam ediyor.