James Webb'ten yeni keşif: 'Elmas yağan' limon gezegen keşfedildi

• Jüpiter kütlesindeki gezegen, yörüngesinde döndüğü ölü yıldızın (pulsar) devasa kütleçekimi nedeniyle klasik yuvarlak şeklini kaybederek bir limon gibi uzadı.
• Atmosferindeki yoğun moleküler karbonun, ekstrem basınç ve sıcaklık altında kristalleşerek gezegen yüzeyine elmas olarak indiği değerlendiriliyor.
• Gezegen, ana yıldızına sadece 1,6 milyon kilometre uzaklıkta bulunuyor ve tam bir turunu yalnızca 8 saatte tamamlıyor.
• Yıldıza bakan yüzünde sıcaklık 2 bin derecenin üzerine çıkarken, karanlık yüzünde 650 dereceye kadar düşüyor.
• İncelenen 150 ötegezegen arasında benzeri bulunmayan bu yapının nasıl oluştuğu, mevcut gezegen oluşum modelleriyle açıklanamıyor.

Uzayda bir limon: Formu neden değişti?

James Webb’in kızılötesi gözlem yeteneği, PSR J2322-2650b’nin alışılmadık formunu detaylarıyla ortaya çıkardı. Gezegen, ölü bir yıldız olan pulsarın çok yakınında bulunduğu için inanılmaz bir kütleçekimsel stres altında yaşıyor.

Bu çekim kuvveti, gezegeni adeta iki yanından çekiştirerek küresel formundan çıkarıp elips, yani bir limon şekline sokmuş durumda. Bilim insanları, bu denli deforme olmuş bir dev gezegenle karşılaşmanın şaşkınlığını yaşıyor.

Karbon bulutları ve elmas yağmuru

Gezegeni asıl benzersiz kılan nokta ise atmosferinin kimyasal bileşimi oldu. Bilinen gezegenlerin aksine bu gökcisminin atmosferinde su, metan veya karbondioksit yerine baskın olarak moleküler karbon ve helyum bulunuyor.

Oksijen ve azotun neredeyse hiç bulunmadığı bu ekstrem ortamda, karbon bulutları yoğunlaşıp kristalleşiyor. Araştırma ekibinden Peter Gao, karbonun bu kadar baskın olduğu bir atmosferin ilk kez görüldüğünü ve bu durumun gezegenin her yerine "elmas yağmuru" olarak yansıdığını ifade ediyor.

Gezegen biliminde yeni bir bilmece

Araştırmacılar, James Webb Teleskobu olmasaydı pulsarın yaydığı yoğun radyasyon nedeniyle bu gezegenin atmosferini asla analiz edemeyeceklerini vurguluyor.

Teleskobun kızılötesi gücü sayesinde, pulsarın parıltısı filtrelendi ve gezegenin gizemli yapısı gün yüzüne çıkarıldı.

Ancak bu keşif yeni soruları da beraberinde getirdi: Tamamen karbondan oluşan bir dünya nasıl var olabildi? Bilim insanları, PSR J2322-2650b’nin gezegen oluşum teorilerini kökten değiştirebileceğini ve evrenin sandığımızdan çok daha tuhaf yerlere ev sahipliği yaptığını belirtiyor.