Merkez bankalarından dikkat çeken dolar ve altın planı

• Dünya Altın Konseyi anketine göre merkez bankaları altın rezervlerini artırmayı hedefliyor.
• Ankete katılanların dörtte üçü, ABD doları varlıklarının önümüzdeki beş yıl içinde azalmasını bekliyor.
• Altın, kriz dönemlerindeki güçlü performansı ve enflasyona karşı koruma sağlaması nedeniyle tercih ediliyor.
• Merkez bankaları, altınlarını yurt içinde saklama eğilimini artırıyor.

Rekor üstüne rekor kıran altın fiyatlarının arkasındaki itici güçlerden biri, merkez bankalarının artan altın talebi olarak öne çıkıyor. Dünya Altın Konseyi tarafından 70'ten fazla merkez bankasının katılımıyla gerçekleştirilen ankete göre, katılımcıların yüzde 95'i küresel merkez bankalarının altın varlıklarının önümüzdeki 12 ay içinde artmasını bekliyor. Bu oran, 2018'de başlayan yıllık anketlerden bu yana görülen en yüksek seviyeyi temsil ediyor.

Dolar varlıkları azalma eğiliminde

Anket sonuçları, altın talebindeki artışın yanı sıra, ABD doları varlıklarındaki beklentilerin de değiştiğini ortaya koydu. Katılımcıların dörtte üçü, merkez bankalarının ABD doları varlıklarının önümüzdeki beş yıl içinde azalmasını bekliyor. Bu, küresel rezerv para birimi statüsünde doların tahtının sallandığına dair önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Altın, Euro’yu geçerek dünyanın en büyük ikinci rezerv varlığı oldu

Merkez bankaları, altın rezervi bulundurmalarının başlıca gerekçeleri olarak; altının kriz dönemlerindeki güçlü performansını, temerrüt riski taşımamasını ve enflasyona karşı koruma sağlamasını gösteriyor. Bu tercihler, küresel ekonomideki belirsizliklerin arttığı bir dönemde, varlık yönetim stratejilerinin değiştiğini yansıtıyor. Altın, yakın zamanda Euro'yu geçerek ABD dolarının ardından dünyanın en büyük ikinci rezerv varlığı haline geldi.

Altınları yurt içinde saklama eğilimi artıyor

Merkez bankalarının altın talepleri artarken, bu altınları yurt içinde saklama eğilimleri de gözle görülür şekilde artıyor. Bankalar, dünyanın en büyük iki altın saklama merkezi olan Londra ve New York'un aksine, daha fazla altını kendi ülkelerinde depolamayı planlıyor.

Merkez bankalarının bu planlarını değiştirmesindeki en önemli neden; kriz veya yaptırımlar durumunda yurt dışında depolanan altına erişim kabiliyetlerine ilişkin endişeler olarak öne çıkıyor. Bu doğrultuda Hindistan geçen yıl İngiltere Merkez Bankası'ndan 100 tondan fazla altını geri getirirken, Nijerya Merkez Bankası da elindeki altınların bir kısmını ülkesine taşıdı. Bu eğilim, anket sonuçlarına da yansıdı; ankete katılanların yaklaşık yüzde 7'si, Covid-19 salgınından bu yana yurt içi depolamayı artırmayı planladıklarını söyledi.

Doların güvenli liman statüsü azaldı, altının yükseldi

Merkez bankalarının altın alımları 2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve ardından ABD'nin Moskova'yı uluslararası ödeme sisteminden çıkarma çabalarının ardından hızlandı. Bazı merkez bankacılarına göre, 2022 yılında Rusya'nın döviz rezervlerinin dondurulması, doların nasıl bir silah olarak kullanılabileceğini ve ABD'nin isteğiyle finansal sisteme erişimin nasıl kapatılabileceğini açıkça gösterdi.

Bu durum, birçok gelişmekte olan piyasa merkez bankasının ABD dolarından daha hızlı uzaklaşmaya başlamasına neden oldu. ABD hükümetinin son aylarda yaptığı tutarsız açıklamalar da bazı yabancı ülkelerde ABD'de saklanan altınların güvende olup olmadığı konusunda huzursuzluğa yol açtı. Şubat ayında ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin altın rezervlerinin çoğunun bulunduğu Fort Knox'tan altının kaybolmuş olabileceğini kamuoyuna açıklamıştı.

İsmini vermek istemeyen bir anket katılımcısı, "Gümrük tarifeleriyle ilgili son piyasa gelişmeleri, ABD dolarının güvenli liman statüsüne ilişkin soru işaretlerini artırdı, ancak altınınkini güçlendirdi. Rezerv yöneticileri, jeopolitik ve ticari çatışmaların damgasını vurduğu bu zorlu dönemde altını enflasyondan korunma aracı olarak görüyor" dedi.