Sosyal medya yasasında yeni dönem ve yaptırımlar meclisten geçti

• Sosyal ağ sağlayıcıları, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve yasağı uygulamak için yaş doğrulama sistemleri kurmak zorunda kalacak.
• Günlük erişimi on milyonu aşan dev platformlar, acil durumlardaki içerik kaldırma ve erişim engelleme kararlarını en geç bir saat içerisinde uygulayacak.
• Kurallara uymayan ve para cezalarını ödemeyen platformlara ilk etapta reklam yasağı, ardından yüzde doksana varan bant daraltma cezası verilecek.
• İnternet kanununa eklenen yeni oyun tanımları ve kapsamlı ebeveyn kontrolü zorunlulukları, yasanın yayımlanmasından altı ay sonra resmi olarak yürürlüğe girecek.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda, sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik yaş sınırı ve bant daraltma cezaları gibi önemli düzenlemeleri barındıran kanun teklifinin dokuz maddesi daha onaylandı. Yeni yasa ile birlikte on beş yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanırken, kurallara uymayan platformlara reklam yasağından bant genişliği daraltmaya kadar ağır yaptırımlar yolda.

Çocukların korunması için on beş yaş sınırı getirildi

TBMM'de kabul edilen yeni sosyal medya düzenlemesi kapsamında, internet kanununa "oyun", "oyun dağıtıcı", "oyun geliştirici" ve "oyun platformu" gibi yeni yasal tanımlamalar eklendi. Anayasa Mahkemesi tarafından daha önce iptal edilen içerik çıkarma maddesinin yerine getirilen yeni kurallarla, ağ sağlayıcılarının on beş yaşından küçük çocuklara hizmet sunması kesin olarak yasaklandı.

Sosyal medya şirketleri, yaş doğrulama sistemleri dahil olmak üzere bu yasağı uygulamak için gereken tüm teknolojik tedbirleri almakla yükümlü kılındı. Ayrıca on beş yaşını doldurmuş çocuklar için platformlarda ayrıştırılmış özel bir hizmet sunulacak ve alınan bu güvenlik önlemleri şirketlerin kendi internet sitelerinde şeffafça yayımlanacak.

Ailelere kapsamlı ebeveyn kontrol araçları sunulacak

Yeni yasayla birlikte sosyal ağ sağlayıcıları, aileler için son derece açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol mekanizmalarını sistemlerine entegre etmek zorunda kalacak. Kurulacak bu özel mekanizmalar sayesinde ebeveynler, çocuklarının hesap ayarlarını kontrol etme ve platformda geçirdikleri süreyi sınırlandırma imkanına kavuşacak.

Çocukların uygulama üzerinden yapacağı satın alma, kiralama veya ücretli üyelik gibi maddi işlemler tamamen ebeveyn onayına tabi olacak. Platformlar ayrıca çocukları hedef alabilecek aldatıcı reklamları engelleyici her türlü teknik tedbiri almakla da yükümlü tutulacak.

Milyonluk platformlara bir saatlik içerik kaldırma süresi

Türkiye'den günlük erişimi on milyondan fazla olan büyük sosyal ağ sağlayıcıları, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kendilerine iletilen kararları hızla işleme koyacak. Verilen içerik çıkarma veya erişim engelleme kararları, ağ sağlayıcıları tarafından derhal ve en geç bir saat içerisinde eksiksiz olarak uygulanacak.

İlgili platformlar, engelleme kararına konu olan yasa dışı yayının kendi internet sitelerinde yeniden yayımlanmasını engellemek için de her türlü tedbiri alacak. Kuralları ihlal eden ağlara kesilen idari para cezalarının otuz gün içinde ödenmemesi durumunda ise yaptırım süreci resmen başlatılacak.

Cezasını ödemeyenlere bant daraltma yaptırımı yolda

Cezasını ödemeyen platformlar için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı, Türkiye'deki vergi mükelleflerinin bu sitelere yeni reklam vermesini, sözleşme kurmasını ve para transferi yapmasını yasaklayacak. Reklam yasağı kararından itibaren üç ay içinde yükümlülükler hala yerine getirilmezse, BTK Başkanı platformun internet trafiği bant genişliğinin yüzde elli daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvuracak.

Bu kararın uygulanmasından itibaren otuz gün daha geçer ve kurala uyulmazsa, BTK Başkanı bant genişliğinin yüzde doksan oranına kadar daraltılmasını talep edebilecek. İkinci başvuru üzerine görevli hakim, sunulan hizmetin niteliğini de göz önünde bulundurarak yüzde elliden düşük olmamak şartıyla daha farklı bir daraltma oranı belirleyebilecek.

Kararlar dört saatte uygulanacak ve altı ay sonra başlayacak

Alınan daraltma kararlarına karşı BTK Başkanı'nın itiraz yoluna gitme hakkı bulunurken, hakim kararları erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere doğrudan kuruma gönderilecek. Erişim sağlayıcıları, kendilerine yapılan bu bildirimden itibaren derhal ve en geç dört saat içinde daraltma kararlarının gereğini yerine getirecek.

Sosyal ağ sağlayıcısı yasal yükümlülüklerini sonradan yerine getirdiği takdirde uygulanan reklam yasağı kaldırılacak ve hakimin verdiği daraltma kararları kendiliğinden hükümsüz sayılacak. Ardından internet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak ve tüm bu yasal hükümler düzenlemenin yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girecek.