ABD ve Çin, 'birbirine mecbur' ortaklar olarak ekonomik savaşta

Haber Özeti:

• Trump’ın ikinci dönemi, bir kez daha ABD-Çin ticaret savaşıyla anılıyor.
• Karşılıklı ticaret, iki ülkenin ekonomik ilişkilerinde büyük bir açık oluşturuyor.
• ABD’nin Çin ile olan ticaret açığı 295.4 milyar dolara ulaşırken, Çin’in ABD Hazine tahvillerindeki varlığı da dikkat çekiyor.

Çin’i gümrük vergileriyle tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump geri adım attı.

Trump, Pekin yönetimine karşı sert olmayacağını söyleyerek, “Çok nazik olacağız. Onlar da çok nazik olacaklar.” dedi.

Çin’in ABD ile anlaşma yapmak zorunda olduğunu savunan Trump sonrası gözler iki ülke arasındaki karmaşık ve birbirine bağımlı ekonomik ilişkilere çevrildi.

Çin’in en büyük ikinci ihracat pazarı

2024 yılında Çin, ABD’ye 3.7 trilyon yuanın (505 milyar dolar) üzerinde ürün ihraç etti.

ABD, Çin’in en büyük ikinci ihracat pazarı konumunda bulunuyor. Çin ise ABD'nin en büyük üçüncü ticaret ortağı ve en büyük ikinci ithalat destinasyonu oldu.

Aynı yıl, Çin’in ürün ticaret fazlası yaklaşık 1 trilyon dolara ulaştı. Bunun 360 milyar dolardan fazlası ABD ile yapılan ticaretten geliyor.

ABD’nin ticaret açığı

ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine göre, 2024 yılında ABD’nin Çin’e ihracatı yaklaşık 143.5 milyar dolar, Çin'den ithalatı ise yaklaşık 438.9 milyar dolar oldu. Bu durum, ABD için yaklaşık 295.4 milyar dolarlık bir ticaret açığına yol açtı.

Ticaret gerilimleri, iki ülke arasındaki daha geniş kapsamlı stratejik rekabetin bir parçasını oluşturuyor. Özellikle kritik teknolojiler ve askeri alan öne çıkıyor.

ABD, yarı iletkenler ve yapay zeka yazılımları gibi ileri teknolojilere Çin'in erişimini kısıtlarken; Çin ise ABD’nin kritik minerallere erişimini sınırlandırma yoluna gitti.

Amerikalılar “Çin’in lehine” diyor

Amerikan kamuoyu, ticaret ilişkilerinin Çin'in lehine olduğu görüşünü paylaşıyor. Nisan 2025 itibarıyla böyle düşünenlerin oranı yüzde 46.

Amerikan tedarik zincirleri, Çin’den gelen ara ve sermaye mallarına büyük ölçüde bağımlı. Bazı sektörlerde bu oran yüzde 50’yi aşıyor.

Özellikle imalat ürünleri, elektronik, kritik bileşenler ve yüksek teknoloji endüstrileri için hayati öneme sahip nadir toprak elementlerindeki bağımlılık dikkat çekiyor.

Hem rakip hem de bağımlılar

Rekabeti sürdüren dünyanın iki süper gücü, aynı zamanda ekonomik olarak hâlâ birbirine bel bağlıyor.

2024’te ABD’nin Çin’e ihracatı 195 milyar doları aştı. Çin ürünleri, bilgisayarlar ve elektrikli piller gibi kritik teknolojiler de dahil olmak üzere, ABD ithalatının yaklaşık yüzde 13,5'ini oluşturuyor.

ABD’nin ikinci en büyük yabancı alacaklısı

Ayrıca, Çin, yaklaşık 760 milyar dolarlık ABD Hazine tahvilini elinde tutuyor. Bu da onu ABD’nin ikinci en büyük yabancı alacaklısı yapıyor.

Ticaret savaşı ne zaman başladı?

ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşı, dönemin başkanı Donald Trump’ın 1974 Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi kapsamında Çin’in fikri mülkiyet hırsızlığı da dahil olmak üzere adil olmayan ticaret uygulamalarını gerekçe göstererek yapılan bir soruşturmayla Ocak 2018’de başladı.

Mart 2018’de Trump, uçak parçaları, tıbbi cihazlar ve elektronikler gibi bin 300'den fazla ürün kategorisini hedef aldı. 50–60 milyar dolar değerinde Çin yapımı ürüne gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu.

Müzakereler ve geçici ateşkeslere rağmen, ticaret savaşı ABD-Çin ekonomik ilişkilerinin belirleyici bir unsuru olmaya devam ediyor.