Gladyatörler şehri Stratonikeia'nın ihtişamlı kütüphanesi gün yüzüne çıkıyor

• Roma Dönemi'nde yeniden düzenlenen kütüphanenin, avlu, okuma salonu ve giriş bölümleri gibi ana kısımları kazılarla ortaya çıkarıldı.
• Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, kütüphanenin mimari planının Anadolu'daki diğer örneklerden farklı olduğunu ve Kuzey Afrika'daki bir yapıya model olduğunu belirtti.
• Önümüzdeki dönemde, gün yüzüne çıkarılan sütunların bir kısmının yeniden ayağa kaldırılarak yapının ihtişamının ziyaretçilere sergilenmesi hedefleniyor.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde bulunan ve "Gladyatörler Şehri" olarak da anılan Stratonikeia, dünyanın en büyük mermer kentlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kentte 1977 yılında başlayan arkeolojik kazılar, yılın 12 ayı aralıksız devam ediyor.

Stratonikeia ve Lagina Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, Karia bölgesinin en önemli kentlerinden biri olan Stratonikeia'da restorasyon ve kazı çalışmalarını titizlikle yürüttüklerini ifade etti. Çalışmaların odak noktalarından biri de kentin merkezindeki görkemli kütüphane yapısı oldu.

Kütüphanenin planı ve tarihi detayları ortaya çıktı

Prof. Dr. Söğüt, kütüphanenin kentin dört ana caddesinin kesişim noktasında yer aldığını ve Helenistik Dönem'den sonra Roma Dönemi'nde yeniden düzenlendiğini belirtti. Milattan sonra 4. yüzyılda eklenen mozaiklerle yapının kullanımının devam ettiği anlaşıldı.

Mozaikler üzerindeki yazıtlardan, bu süslemelerin Efes'ten gelen bir usta tarafından yapıldığı bilgisine ulaşıldı. Prof. Dr. Söğüt, yaklaşık beş yıldır süren çalışmalara ilişkin şu bilgileri verdi:

"Yaklaşık 5 yıldır burada kazı çalışması yapıyoruz ve bu çalışmalarda kütüphanenin giriş bölümlerini, Güney Cadde'den geçişin olduğu kısımları, portikleri (üstü örtülü, önü sütunlu açık galeri), avlu kısmını, okuma salonunu ve yanında bulunan mekanları belli ölçüde ortaya çıkardık."

Anadolu'daki diğer örneklerden farklı bir mimariye sahip

Bölgede 610'lu yıllarda yaşanan büyük bir deprem sonrası kentin küçüldüğü ve kütüphanenin kullanım dışı kaldığı tespit edildi. Ancak kazılar, yapının tüm tarihini ve geçirdiği değişimleri gözler önüne seriyor.

Prof. Dr. Söğüt, yapının tüm hikayesini öğrendiklerini ve Anadolu'daki diğer kütüphane planlarından farklı, özgün bir yapıyla karşılaştıklarını vurguladı. Söğüt, ulaştıkları önemli verileri ve gelecek hedeflerini şu sözlerle açıkladı:

"Yapının tüm hikayelerini, kurulduğu andan itibaren nasıl değiştiğini, depremden sonra nasıl ayağa kaldırıldığını, tekrar insanların nasıl kullandığını, her dönemde insanların buraya ne kadar önem verdiğini tespit ettik. Antik döneme ait kütüphanenin tüm bölümlerini belli bir ölçekte tespit etmiş durumdayız. Avlu kısmına ait sütunları ve üstyapı elemanlarını da gün yüzüne çıkardık. Önümüzdeki süreçte bu sütunların belirli bir kısmını ayağa kaldırarak, ziyaretçilerin antik döneme ait kütüphanenin ihtişamını görmesini istiyoruz. Kazılar sonucunda önemli verilere ulaşarak, gösterişli bir kütüphanede olduğumuzun farkına vardık. Artık kütüphanenin tüm planını biliyoruz. Bunun Anadolu'da bildiğimiz diğer kütüphane planlarından farklı olduğunu ve bunun planının da Kuzey Afrika'da bir kütüphaneye örnek teşkil ettiğini tespit ettik."