Milli Mücadele’nin manevi mimarı: Mehmet Akif Ersoy

Fatih’in mütevazı sokaklarından Mısır’ın sıcak iklimine, oradan Edirnekapı’daki şehitlik makamına uzanan hayatı; sadece bir biyografiden çok bir dava adamının onurlu duruşunun hikayesidir.

Fatih’in Sarıgüzel semtinden veterinerlik birinciliğine

Mehmet Akif, 20 Aralık 1873’te İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Fatih Medresesi müderrislerinden İpekli Mehmet Tahir Efendi, annesi ise Emine Şerife Hanım’dı.

Eğitimine dört yaşında başlayan Akif, babasından aldığı Arapça ve İslami ilimler dersleriyle çok yönlü bir temel oluşturdu. Ancak hayatının en zor sınavını 1888’de babasının vefatı ve evlerini kül eden büyük bir yangınla verdi.

Ailesinin geçimini sağlamak adına Mülkiye eğitimini yarıda bırakıp, iş garantisi olan Veteriner Yüksekokulu’na (Baytar Mektebi) girdi ve bu okulu birincilikle bitirdi.

Anadolu’nun her köşesini gezen bir şair

Meslek hayatı boyunca Osmanlı coğrafyasının her köşesini müfettiş olarak gezen Akif, köylünün dertlerini, halkın çaresizliğini ve sosyal yaraları bizzat yerinde gördü. Bu gözlemleri, Türk edebiyatının en gerçekçi ve sarsıcı eserlerinden biri olan yedi ciltlik "Safahat"ın temelini oluşturdu.

Akif, şiiri hiçbir zaman sadece bir sanat icrası olarak görmedi; kalemini cehalete, uyuşukluğa ve toplumsal çürümeye karşı bir uyarı kamçısı olarak kullandı.

Tacettin Dergahı’nda yankılanan İstiklal Destanı

Milli Mücadele başladığında Anadolu’ya geçerek direnişin en güçlü seslerinden biri oldu. Burdur Milletvekili olarak girdiği mecliste, vatanın bağımsızlık sembolü olacak bir marşın yazılması için düzenlenen yarışmaya, para ödülü nedeniyle katılmayı başlangıçta reddetti.

Dostlarının ısrarı ve ödülün hayır kurumuna bağışlanması şartıyla ikna olan şair, Ankara’daki Tacettin Dergahı’na kapandı. Türk milletinin şahlanışını müjdeleyen o efsanevi mısralar, 12 Mart 1921’de TBMM’de ayakta alkışlanarak milli marş kabul edildi.

Akif, kazanılan 500 lirayı o dönem kadın ve çocuklara iş öğreten Darülmesai kurumuna bağışladı.

Mısır Apartmanı’nda sessiz veda

Cumhuriyet’in ilanından sonra bir süre Mısır’da yaşayan ve Kahire Üniversitesi’nde Türk edebiyatı dersleri veren Akif, vatan hasretiyle geçen uzun yılların ardından sağlığının bozulmasıyla 1936’da İstanbul’a döndü. Beyoğlu’ndaki tarihi Mısır Apartmanı’nda tedavi gördüğü dairede, 27 Aralık 1936’da hayata gözlerini yumdu.

Resmi bir tören düzenlenmemesine rağmen, vefat haberiyle toplanan binlerce üniversite öğrencisi tarafından omuzlarda taşınarak Edirnekapı Şehitliği’ne defnedildi. "Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın" vasiyeti, onun milletine duyduğu sonsuz sevginin en büyük nişanesi olarak kaldı.