Tarihte Bugün: Türkiye, Milletler Cemiyetine kabul edildi

• Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne üyelik için başvuruda bulunmak yerine, davet edilme politikasını benimsedi.
• Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) 9 Temmuz'da daveti kabul etmesinin ardından, 18 Temmuz 1932'de yapılan oylama ile Türkiye, cemiyetin 56. üyesi olarak resmen kabul edildi.
• Bu üyelik, Türkiye'nin ilerleyen yıllarda Boğazlar ve Hatay gibi ulusal meselelerini barışçıl ve diplomatik yollarla kendi lehine çözmesinde kilit bir rol oynadı.

Türkiye'nin onurlu bekleyişi ve davet süreci

Genç Türkiye Cumhuriyeti, I. Dünya Savaşı'nın galip devletleri tarafından kurulan Milletler Cemiyeti'ne başlangıçta mesafeli yaklaştı. Özellikle Musul meselesinde cemiyetin taraflı tutumu, Ankara'nın kuşkularını artırıyordu.

Ancak Türkiye, dünya barışına katkıda bulunma arzusunu ve uluslararası iş birliğine verdiği önemi her fırsatta dile getiriyordu. Mustafa Kemal Atatürk'ün benimsediği dış politika prensibi netti: Türkiye, diğer ülkeler gibi üyelik için başvurmayacak, ancak bir davet alması halinde bu davete icabet edecekti. Bu duruş, Türkiye'nin uluslararası eşitlik ve egemenlik haklarına verdiği önemin bir göstergesiydi.

İspanya'dan gelen tarihi teklif ve oy birliğiyle kabul

Türkiye'nin barışçı ve ilkeli dış politikası, dünya kamuoyunda takdir topluyordu. Bu durum, 1930'lu yılların başlarında Türkiye'nin cemiyete üyeliği için olumlu bir atmosfer yarattı.

Beklenen davet, İspanya delegesinin 6 Temmuz 1932'de Milletler Cemiyeti Genel Kurulu'na sunduğu önergeyle geldi. Yunanistan'ın da hararetle desteklediği bu teklif, Genel Kurul'da büyük bir memnuniyetle karşılandı ve yapılan oylamada üye devletlerin oy birliğiyle Türkiye, cemiyete davet edildi. Bu karar, Türkiye'nin diplomatik bir zaferi olarak tarihe geçti.

Üyelik sonrası Türkiye'nin artan uluslararası rolü

TBMM, 9 Temmuz 1932'de hükümete Milletler Cemiyeti'ne katılması için yetki verdi. 18 Temmuz 1932'de Cenevre'de yapılan Genel Kurul toplantısında ise Türkiye Cumhuriyeti'nin üyeliği resmen onaylandı ve Türkiye, Milletler Cemiyeti'nin 56. üyesi oldu.

Bu üyelik, Türkiye'ye uluslararası sorunların çözümünde önemli bir platform sağladı. Nitekim Türkiye, bu sayede 1936'da Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini yeniden kazandı ve Hatay sorununun barışçıl yollarla anavatana katılması sürecini başarıyla yürüttü. Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne katılması, "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin uluslararası siyasetteki somut bir yansıması oldu.