Yapay zeka bazı mesleklerin yerini alamıyor: İnsan emeği şart

• Yapay zekâ, mimar, mühendis, muhasebeci, senarist ve çağrı merkezi çalışanı gibi onlarca meslek mensubunu doğrudan etkiliyor.
• YZ, 30 bin liralık peyzaj mimarlığı gibi işleri saniyeler içinde, maliyet listesi dahil olmak üzere ücretsiz hazırlayabiliyor.
• Ancak, el işçiliği, ustalık gerektiren meslekler, sağlık, eğitim ve bakım hizmetleri gibi alanlarda insan gücüne olan ihtiyacın devam edeceği vurgulanıyor.

Yapay zekânın geldiği son nokta, birçok profesyonel işin dakikalar içinde ve maliyetsiz yapılabilmesine olanak sağlıyor. Örneğin, müstakil bir evin peyzaj ihtiyacını karşılamak isteyen bir peyzaj mimarının 30 bin lira talep ettiği bir projeyi YZ, birkaç saniye içinde bitkilerin uyumu, iklim şartlarına uygunluğu, hatta taş, gübre ve çimin maliyetini liste halinde sunarak hazırlayabiliyor. Ayrıca, sadece bir konuda şarkı hazırlaması istenen yapay zekâ, hem güfteyi hem besteyi yapıyor ve sesiyle milyonlarca dinlemeye ulaşabiliyor.

İş ilanları değişimi doğruluyor

Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, yapay zekânın özellikle tekrar eden, beceri gerektirmeyen işleri çok hızlı şekilde devraldığını ifade ediyor. Kırık’a göre yazım-çizim işleri, basit tasarım, çeviri ve ön muhasebe, YZ tarafından en erken dönüşen meslekler arasında.

Türkiye'deki istihdam verileri de bu tabloyu destekliyor:

İş ilanı platformlarında çağrı merkezi ve idari destek pozisyonlarında düşüş gözlenirken; dijital içerik yönetimi, veri analizi, sosyal medya uzmanlığı ve e-Ticaret operasyonu gibi alanlarda ilanlar hızla artıyor. Firmalar artık "yok olan meslekler" yerine "dönüşen roller" için daha donanımlı çalışanlar arıyor.

Çağrı merkezlerinin akıbeti ne olacak?

Yapay zekânın en fazla etkilemesinin beklediği sektörlerin başında çağrı merkezleri geliyor. Müşteri Deneyimi Yönetimi ve Teknolojileri Derneği (MDYD) Yönetim Kurulu Başkanı Banu Hızlı, şu anda yapay zekâ hâkimiyetinin sektörde yüzde 6-7’ler seviyesinde olduğunu belirtiyor. Hızlı, her 10 tüketiciden 4’ünün, olumsuz müşteri hizmetleri deneyiminde en kritik sorun olarak canlı temsilciye bağlanamamayı gösterdiğine dikkat çekiyor.

Bu durum, tamamen otomatik sistemlerin insan etkileşimini hâlâ ikame edemediğini ortaya koyarken, sektörde yapay zekâ kullanılsa bile insana olan ihtiyacın bitmeyeceği görüşünü destekliyor.

“Tehlike değil, bir güçlendirme aracı”

Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu değişimin tamamen olumsuz olmadığını vurguluyor. Kırık, “Yapay zekâ bir tehdit değil, doğru kullanılırsa insanı güçlendiren bir araçtır” diyerek, geleceğin mesleklerinin yapay zekâyı etkin bir şekilde kullanan kişiler tarafından şekilleneceğini öne sürüyor.

ABD ve Avrupa’da kasiyerlik, basit muhasebe işleri ve tele-satış gibi pozisyonlar son beş yılda en çok gerileyenler arasında gösterilirken; zanaatkarlık, el becerisi, sağlık, eğitim, bakım hizmetleri, tamir ve onarım gibi insan gücüne dayalı yüksek değerli işlerde ise azalma değil artış beklentisi bulunuyor.