Ekran bağımlılığı çocuklarda bel ve boyun fıtığı vakalarını hızla artırıyor

• Cep telefonu veya tablet kullanırken başın altmış derece eğik pozisyonda tutulması, boyun omurlarına yaklaşık otuz kilogramlık ekstra bir ağırlık bindiriyor.
• Pandemi süreciyle birlikte ekran başında geçirilen sürenin yüzde elli beş oranında artması, kas ve iskelet sistemi şikayetlerini de doğrudan tırmandırdı.
• Günde beş saatten fazla ekran kullanan çocukların hemen hemen tamamında, hareketsizliğe bağlı olarak fiziksel ağrılar ve gelişim problemleri yaşanıyor.

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre uzun süreli dijital ekran kullanımı, çocukların ve ergenlerin omurga sağlığını ciddi şekilde tehdit ederek kalıcı duruş bozukluklarına yol açıyor. Uzmanlar, daha çok ellili yaşlarda karşılaşılan boyun fıtığı gibi rahatsızlıkların artık ilkokul çağındaki çocuklarda bile sıkça görüldüğüne önemle dikkat çekiyor.

Erişkin hastalığı olarak bilinen fıtık sekiz yaşa kadar düştü

Son zamanlarda polikliniklere bel ve boyun ağrısı şikayetiyle başvuran çocuk sayısında belirgin ve korkutucu bir artış yaşanıyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Çocuk Romatoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Barut, bu durumun tehlikeli boyutlara ulaştığını belirtiyor.

Prof. Dr. Kenan Barut konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Sekiz yaşındaki çocuklara boyun fıtığı teşhisi koyuyoruz” ifadesini kullanıyor. Açıklamasının devamında Barut, “Bazı vakalarda, daha önce erişkinlerde görülen disk problemleri artık ergenlik döneminde ortaya çıkmaya başladı” diyor.

Uzman isim sözlerini, “Normal şartlarda 50’li yaşlardan sonra görülen bu hastalık şimdi ilkokul çocuklarının hastalığı oldu” şeklinde tamamlıyor. Böylece ekran bağımlılığının yol açtığı fiziksel tahribatın, rahatsızlıkların yaş ortalamasını giderek ne kadar düşürdüğü de açıkça anlaşılıyor.

Başın öne eğilmesi boyna otuz kiloluk ekstra yük bindiriyor

Akıllı telefon veya tablet ekranına bakarken başın sürekli olarak altmış derece eğik tutulması, çocukların gelişmekte olan boyun yapısına çok büyük bir baskı yapıyor. Bu tehlikeli duruş bozukluğu, omurga sistemi üzerinde telafisi oldukça zor olan kalıcı hasarlara zemin hazırlıyor.

Prof. Dr. Barut bu sinsi tehlikeyi, “Kafanın normal ağırlığı ortalama 10 kilodur” diyerek detaylıca açıklamaya başlıyor. Ardından tehdidin ulaştığı tehlikeli boyutu, “Ancak kafamızı önümüze eğdiğimizde yaklaşık 30 kilo ekstra yük biner” sözleriyle bilimsel olarak ifade ediyor.

Eklenen bu ekstra omurga yüküyle birlikte, “Yani kafanın ağırlığı normal ağırlığının dört katına ulaşır” diyen uzman isim ebeveynlere çarpıcı bir örnek de sunuyor. Bu tabloyu, “Böyle bir durumda çocuğunuzun 5 litrelik su bidonlarından altı tanesini boynuna takarak dolaştığını düşünün” cümlesiyle somutlaştırıyor.

Uzman isim söz konusu aşırı ağırlığın omurgada ne kadar yıpratıcı olduğunu, “Bu ağırlığa kimse dayanamaz” ifadesiyle kısa ve net şekilde özetliyor. Gelişmekte olan hassas omurganın bu devasa yük altında ciddi ve kalıcı yapısal bozukluklar yaşaması ne yazık ki kaçınılmaz hale geliyor.

Hareketsizlik ve ekran süresi şikayetleri doğrudan katlıyor

Uluslararası çapta yürütülen yeni bir tıbbi araştırma, dijital ekran başında geçirilen zaman ile fiziksel ağrıların artışı arasındaki doğrudan bağlantıyı kesin olarak ispatlıyor. Özellikle pandemi dönemi sonrasında çocukların ekran başında geçirdiği teknolojik sürenin çok ciddi oranlarda arttığı bilimsel verilerle kanıtlanıyor.

Yeni verilere dikkat çeken Barut, “Çalışmaya göre pandemiden sonra çocuk ve ergenlerde ekran kullanımı süresi yüzde 55 arttı” bilgisini kamuoyuyla paylaşıyor. Artan bu sürenin doğrudan fiziksel etkilerini ise, “Günde 5 saatten fazla tablet ve cep telefonu kullanan çocukların neredeyse tamamında kas-iskelet şikayeti yaşanıyor” diyerek detaylıca açıklıyor.

Daha az kullanımda sağlık tablosunun nasıl değiştiğini, “Günde bir saatten az ekran kullananlarda bel ve boyun ağrısı şikayet oranının yüzde 20 olduğunu görüyoruz” şeklinde aktarıyor. Yaş grubunun söz konusu risk üzerindeki büyük etkisini de, “Ergenlik döneminde risk iki üç kat artıyor” sözleriyle ebeveynlere duyuruyor.

Fiziksel gelişimin desteklenmesi adına, “Amerikan Pediyatri Akademisinin önerisine göre bir çocuğun günde 30 dakika egzersiz yapması gerekir” diyen uzman doktor kesin çözüm yollarını hatırlatıyor. Ancak günümüzdeki mevcut durumu, “Ekran bağımlılığı yüzünden hoplayıp zıplamayan, hareket etmeyen çocukların kasları da gelişemiyor” tespitiyle çok sert bir biçimde eleştiriyor.

Hareketsizliğin kaçınılmaz doğal bir sonucu olarak genel durumu değerlendiren Barut, “Dolayısıyla daha zayıf kaslara sahip olan çocuklarda bu tür fiziksel şikâyetleri artıyor” diyerek sözlerini noktalıyor. Uzman hekimlerin yaptığı tüm bu önemli uyarılar, dijital ekranların çocuk sağlığı ve anatomisi üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha net bir biçimde gözler önüne seriyor.