Kahveyle sağlıklı bir ilişki kurma rehberi

• Günlük kahve dozumuz ne olmalıdır, ne zaman tüketmeliyiz?
• Kahve için sağlıklı tüketim rehberi
• Fazlası değil, faydasının olması için dikkate almamız gerekenler neler?
• Kahveyi gönül ferahlığıyla içebilmek için sizlere, kahvenin sağlığa etkilerini hazırladık.

Kahve, dünyada en çok tüketilen içeceklerden biri. Milyarlarca insan için sabah rutini, enerji kaynağı ve sosyal yaşamın vazgeçilmezi olan kahve, sağlık açısından da yıllardır tartışılıyor. Peki, kahve gerçekten sağlığa faydalı mı? Yoksa zararları mı ağır basıyor? İşte dünyaca ünlü üniversiteler ve araştırma kurumlarının son bilimsel verileri ışığında kahvenin bilinmeyen yönleri...

Kahvenin sağlığa faydaları: Bilim ne diyor?

Dünyanın önde gelen araştırma kurumlarından Portekiz Coimbra Üniversitesi, 2023 yılında yayımladığı kapsamlı bir çalışmada, günde 3 fincan kahve tüketen bireylerin yaşam süresinin ortalama 2 yıl daha uzun olduğunu ortaya koydu. Araştırma, kahvenin kardiyovasküler hastalıklar, tip 2 diyabet ve demans gibi nörodejeneratif hastalıkların gelişme riskini belirgin şekilde azalttığını gösterdi.

Benzer şekilde, Amerikan Endokrinoloji Derneği (Endocrine Society) tarafından 2024 yılında yayımlanan metaanaliz, günlük 3-4 fincan kahvenin kalp hastalığı ve felç riskini %40-48 oranında düşürdüğünü belirtti. Kahvenin zengin antioksidan içeriği ve kafeinin metabolizmayı hızlandırıcı etkileri bu faydaların temel nedeni olarak gösteriliyor.

Öte yandan, Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndan araştırmacılar, 2023 tarihli çalışmalarında, düzenli kahve tüketiminin tip 2 diyabet gelişme riskini %6’ya kadar azalttığını açıkladı. Kahvede bulunan biyolojik aktif bileşiklerin insülin duyarlılığını artırdığına dikkat çekildi.

Kahve türlerinin sağlık üzerindeki farklı etkileri

Kahve sadece miktar değil, tür ve hazırlanış şekline göre de sağlık etkileri farklılık gösteriyor.

Espresso, yüksek konsantrasyonlu kafein içerdiği için hızlı enerji verse de hassas kişilerde çarpıntı riskini artırabiliyor.

Filtre kahve, özel filtreleme yöntemiyle kahvedeki diterpenleri (kolesterolü artırabilen bileşikler) büyük ölçüde azaltır ve kalp dostu kabul edilir.

Türk kahvesi, ince öğütülmüş kahvenin telvesiyle birlikte tüketildiği için mide hassasiyeti olanlarda gastrite yol açabilir.

Sütlü kahveler (latte, cappuccino) kalsiyum ve protein sağlar; ancak ekstra kalori ve şeker içeriğine dikkat edilmeli.

Kahvenin zararları: Aşırı tüketim ve yan etkiler:

Ancak kahve herkes için “kafein dostu” değil. New York Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden (NYU Langone Health) Dr. Sarah L. Johnson’un 2022 yılında yaptığı araştırmaya göre, günlük kafein alımı 400 mg’ı (yaklaşık 4 fincan kahve) aşarsa, kalp çarpıntısı, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi sorunlar artıyor.

Özellikle aç karna kahve tüketimi, mide asidini artırarak gastrit ve reflü riskini yükseltiyor. Johns Hopkins Üniversitesi’nden Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Mark T. Hall, 2023’te yaptığı çalışmada, kahvenin mide mukozasına doğrudan temasının bazı bireylerde rahatsızlık yarattığını belirtti.

Hamilelikte ise kahve tüketimine dikkat etmek gerekiyor. Amerikan Gebelik Derneği (ACOG), günlük kafein alımının 200 mg’ı geçmemesi gerektiğini, aksi takdirde düşük ve erken doğum riskinin artabileceğini bildiriyor.

Kahve tüketiminde doz ve zamanlama

Kahvenin sağlık üzerindeki olumlu etkileri, uygun doz ve zamanlama ile mümkün oluyor. Tulane Üniversitesi’nin 2025 tarihli araştırması, kahveyi sabah erken saatlerde tüketenlerin, gece kahve içenlere kıyasla daha düşük ölüm oranlarına sahip olduğunu açıkladı. Biyolojik saatle uyumlu kahve tüketimi, metabolizmayı destekliyor ve uyku düzenini koruyor.

Kahve, ölçülü ve bilinçli tüketildiğinde sağlığınızın dostu

Dünyanın önde gelen üniversitelerinin ve uzmanlarının yaptığı araştırmalar, kahvenin doğru miktarda tüketildiğinde; beyin fonksiyonlarını desteklediğini, metabolizmayı hızlandırdığını, kalp ve karaciğer sağlığını koruduğunu ortaya koyuyor.

Ancak aşırı ve düzensiz tüketim, mide rahatsızlıkları, anksiyete ve uyku bozuklukları gibi sorunlara yol açabilir.

Uzmanlar, özellikle kronik rahatsızlığı olanların, hassas bireylerin ve hamilelerin kahve tüketiminde dikkatli olmalarını belirtiyor.