Trump İran Savaşı'nın faturasını İspanya'ya mı kesecek?

ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) hükümet yetkililerine attığı iddia edilen bir mail, uluslarası kamuoyunda geniş bir tartışma yarattı. İddiaya göre Pentagon, İran Savaşı’nda ABD’yi yalnız bırakan NATO müttefiklerine yaptırımlar uygulanmasını öneriyor ve İspanya’nın NATO’dan çıkarılmasını tavsiye ediyordu. Kısacası Trump yönetiminin hedefinde genelde NATO ve özelde ise İspanya var. Peki NATO ülkeleri, neden İran Savaşı’nda Trump’ın istediği gibi davranmadı?

Öncelikle tüm NATO müttefiklerinin ABD’nin yanında saf tutarak Hürmüz Boğazı’nın açılması için düzenlenmesi gündeme gelen askeri operasyona katılmasını gerektiren bağlayıcı bir durum yoktu. Zira "Bir NATO ülkesine yapılan saldırı, tüm müttefiklere yapılmış sayılır.” kaidesini içeren NATO’nun beşinci maddesini ilgilendiren bir durum söz konusu değildi. Çünkü Amerikan topraklarına yönelik herhangi bir saldırı düzenlenmemişti. Bilakis Trump yönetimi, kendi ülkesindeki Kongre süreçlerini dahi işletmeden, Amerikan hukukuna göre bile yetkisi bulunmayan bir savaş başlatmıştı. NATO müttefiklerine göre bu savaş, Trump ve Netanyahu’nun savaşıydı. NATO’nun değil!

Bu realiteye rağmen Hürmüz Boğazı’nın açılması için operasyon düzenlemeyi düşünen Trump, NATO ülkelerinin harekete geçmesini bekledi ve aradığı desteği bulamadı. Bir noktada bu tutum, Ukrayna konusunda Avrupa’nın görüşlerini önemsemeyen ve “Bu bizim savaşımız değil.” diyen Trump’a NATO müttefiklerinin verdiği net bir yanıttı: “Bu bizim savaşımız değil!”

Her ne kadar Trump, İran Savaşı’nda ABD ve İsrail’in zafer kazandığını iddia etse de gerek Amerikan halkını gerekse de uluslararası kamuoyunu ABD’nin zafer kazandığına inandıracak ciddi bir argümana sahip değil. Bu yüzden de başarısızlığın faturasını NATO müttefiklerine çıkarmaya hazırlanıyor.

Trump’ın ilk başkanlık döneminden beri Avrupa’nın savunulması için ABD’nin harcama yapmasından rahatsız olduğu biliniyor. Bu durum, İran Savaşı’yla birlikte Trump’ın “İhtiyacımız olduğunda yoktular, onların ihtiyacı olduğunda biz orada olacak mıyız?” sorusunu sorduğu daha ileri bir seviyeye taşındı.

Şimdi gelin Pentagon’dan gönderildiği iddia edilen o maile geri dönelim. Mailde ABD’ye “zorluk çıkaran” aktörlerin prestijli görevlerden uzaklaştırılması ve “en büyük zorluğu çıkaran” İspanya’nın NATO’dan çıkarılması tavsiyesi var. Peki, Trump yönetimi İspanya’dan neden rahatsız?

Esasen İspanya, Gazze Soykırımı’nın başından itibaren Avrupa’nın onurunu kurtaran tek ülke konumunda. Bu Akdeniz ülkesi, birçok Avrupalı devletin Gazze’deki katliamlar karşısında sessiz kaldığı ve “İsrail’in kendini savunma hakkından” bahsettiği 7 Ekim sonrası dönemde daha soykırıma karşı tavır alan ilk Avrupalı ülkeydi.

Dahası İspanya, diğer Avrupalı devletlerin peş peşe Filistin devletini tanıma kararı aldığı sürecin de öncü aktörü konumundaydı. Zira diğer Avrupalı devletlerden bir yıl önce İspanya, Filistin devletini tanıma kararı aldı. Pedro Sanchez, bu kararı tarihin doğru tarafında durdurklarını vurgulayarak duyurmuştu.

Sanchez yönetimi, ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan Orta Doğu’daki çatışmaları da haksız savaş olarak nitelendirmekten çekinmedi. Lübnan özelinde de Sanchez’in duruşu netti. Bunu “İsrail Lübnan’da da Gazze’de de uluslararası hukuka uymuyor.” sözleriyle dile getirdi ve İsrail ile AB arasındaki Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması çağrısı yaptı. Çağrının ardından İspanya, birlik içerisindeki yasal süreci başlattı.

Tüm bu gelişmeler, İspanya’yı Avrupa halklarının vicdanının sesini dile getiren başat aktör konumuna taşırken, Netanyahu-Trump ittifakının; yani siyonist-evanjelist ittifakın da tekerine çomak soktu.

Şimdi ABD’de rasyonel olmasa da İspanya’nın NATO’dan çıkarılması tartışılıyor. Ancak unutmamak gerekiyor ki; zaten ABD’yi de rasyonel olmayan insanlar yönetiyor ve dünya, ABD ve İsrail’de liderlik koltuğunda oturan rasyonel olmayan adamların kararları yüzünden çatışmalarla boğuşuyor. İspanya ise bu ortamda Avrupa halklarının vicdanının sesini dile getirmeye devam edecek gibi görünüyor.