Son yıllarda market raflarında bir şey dikkatinizi çekiyor mu? Neredeyse her üründe “glutensiz” etiketi görmeye başladık. Ekmekler, makarnalar, atıştırmalıklar, kahvaltılıklar… Üstelik sosyal medyada da sürekli benzer yorumlarla karşılaşıyoruz: “Şişkinliğim azaldı”, “kendimi daha hafif hissediyorum”, “enerjim arttı”, “gluteni bırakınca kilo verdim”…
Tüm bunları görünce insan ister istemez düşünüyor:
“Acaba gluten gerçekten zararlı mı?”
“Ben de bırakmalı mıyım?”
Aslında bu noktada biraz durup bilimsel tarafı konuşmak gerekiyor. Çünkü sosyal medyada gördüğümüz her sağlıklı yaşam trendi, bilimsel olarak aynı güçte desteklenmiyor.
Bugün elimizdeki çalışmalar şunu gösteriyor: Eğer sizde çölyak hastalığı ya da doktor tarafından doğrulanmış bir gluten hassasiyeti yoksa, gluteni hayatınızdan çıkarmanın mucizevi bir fayda sağlaması beklenmiyor. Hatta bazı durumlarda tam tersi etkiler bile ortaya çıkabiliyor.
Çünkü burada asıl mesele çoğu zaman glutenin kendisi değil, yerine koyulan ürünler oluyor.
Bugün piyasada satılan birçok glutensiz ürün düşündüğünüz kadar masum değil. Çoğu; lif açısından yetersiz, rafine karbonhidrat açısından oldukça zengin ürünlerden oluşuyor. Özellikle pirinç unu, mısır nişastası ve patates nişastası bazlı ürünler kan şekerinin daha hızlı yükselmesine neden olabiliyor. Bunun sonucunda kısa süre sonra tekrar acıkma, enerji düşüklüğü, tatlı isteği ve sürekli bir şeyler yeme ihtiyacı ortaya çıkabiliyor.
Üstelik “glutensiz” etiketi bazen ürünleri olduğundan daha sağlıklı gösteriyor. Oysa glutensiz olması bir ürünün otomatik olarak düşük kalorili, şekersiz ya da besleyici olduğu anlamına gelmiyor. Bazı glutensiz ürünlerde kıvam ve lezzet sağlamak amacıyla ekstra şeker, nişasta ve katkı maddeleri kullanılabiliyor. Bu yüzden ürün etiketlerini okumak gerçekten büyük önem taşıyor.
Bir diğer önemli konu da kilo verme kısmı…
Bazı kişiler gluteni bıraktıktan sonra kilo verdiğini düşünüyor. Ancak çoğu zaman burada etkili olan şey glutenin kesilmesi değil; beraberinde hamur işlerinin, fast-food tüketiminin, paketli atıştırmalıkların ve aşırı işlenmiş gıdaların azalması oluyor.
