28 Haziran 1914 sabahı...
Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'da sıkılan iki el silah, yalnızca bir veliahtı değil; milyonlarca insanın kaderini de değiştirdi.
O gün öldürülen kişi, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'dı.
Suikastı gerçekleştiren ise henüz 19 yaşındaki Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip'ti.
Peki bir öğrencinin sıktığı iki kurşun, nasıl dünyanın gördüğü en büyük savaşlardan birini başlatabildi?
Bunun cevabı, Avrupa'nın yıllardır üzerinde oturduğu barut fıçısında gizliydi.
- yüzyılın başında Avrupa iki büyük ittifaka bölünmüştü. Bir tarafta Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya'nın oluşturduğu İttifak Devletleri; diğer tarafta İngiltere, Fransa ve Rusya'nın oluşturduğu İtilaf Devletleri bulunuyordu.
Milliyetçilik hareketleri, sömürge rekabeti ve silahlanma yarışı kıtayı her geçen gün daha da gergin hâle getiriyordu.
Saraybosna ziyareti de bu nedenle riskliydi.
Çünkü Bosna-Hersek, 1908 yılında Avusturya-Macaristan tarafından ilhak edilmişti ve bölgede yaşayan birçok Sırp bunu kabul etmiyordu.
28 Haziran sabahı Franz Ferdinand ve eşi Sophie, üstü açık otomobilleriyle şehirde ilerlerken ilk suikast girişimi başarısız oldu.
Bir saldırganın attığı bomba hedefi ıskaladı.
Veliaht programına devam etti.
Ancak birkaç saat sonra yaşanan bir navigasyon hatası tarihin akışını değiştirdi.
Şoför yanlış sokağa girdi.
Tam o sırada bir pastanenin önünde bulunan Gavrilo Princip, otomobilin önünde durduğunu görünce silahını çekti.
İki el ateş etti.
Kurşunlardan biri Franz Ferdinand'a, diğeri eşi Sophie'ye isabet etti.
İkisi de kısa süre içinde hayatını kaybetti.
Suikast tek başına savaşı başlatmadı.
Ama zaten patlamaya hazır olan Avrupa'nın fitilini ateşledi.
Avusturya-Macaristan, Almanya'nın desteğini alarak Sırbistan'a ağır şartlar içeren bir ültimatom gönderdi.
Sırbistan'ın taleplerin tamamını kabul etmemesi üzerine, 28 Temmuz 1914'te savaş ilan edildi.
Sonrası adeta domino etkisiydi.
Rusya Sırbistan'ın yanında seferberlik ilan etti.
Almanya Rusya'ya savaş açtı.
Ardından Fransa ve Belçika işgal edildi.
İngiltere de savaşa katıldı.
Bölgesel bir kriz, birkaç hafta içinde dünya savaşına dönüşmüştü.
Osmanlı Devleti de aynı yılın sonlarında savaşa katıldı ve dört yıl sürecek büyük mücadele başladı.
Savaşın sonunda yaklaşık 20 milyon insan hayatını kaybetti.
Dört büyük imparatorluk tarihe karıştı.
Avusturya-Macaristan, Osmanlı, Alman ve Rus imparatorlukları çöktü.
Avrupa'nın siyasi haritası tamamen değişti.
Bugün tarihçiler, Birinci Dünya Savaşı'nın tek sebebinin Franz Ferdinand Suikastı olmadığını vurgular.
Ancak hiç şüphesiz, 28 Haziran 1914'te Saraybosna'da sıkılan o iki kurşun, modern dünya tarihinin en büyük kırılma noktalarından birinin başlangıcı oldu.
