İran'ı yıkmak ABD-İsrail ikilisini durduracak mı?

İsrail kuruluşundan itibaren “ne zavallı, ne çaresizdi”

 1947 ve 1948 yıllarında iki aşama halinde yaşanan Arap-İsrail savaşları ile ilgili bilinmesi gereken iki husus vardır. Askeri tarihçilere göre İsrail o tarihte dahi zavallı durumda değildi ve askeri bakımdan üstün durumdaydılar. İngiliz sömürgeciliğine karşı faaliyet gösteren Arap silahlı hareketleri zaten 1936-1939 yılları arasında ezilmişti. İsrail 1948 yılındaki savaş sırasında Avrupa’dan göç eden ve müttefik ordularında çarpışmış Yahudiler sayesinde ordusunun mevcudunu ağustos ayında 90 bine ulaştırdı. Dahası, İkinci Dünya Savaşı sonrasında açığa çıkan çok miktarda silah ve mühimmat Yahudilere temin edilmekteydi. Daha trajik olan ise 1948 savaşı sırasında Ürdün Kralı Abdullah ile ordusuna komuta eden İngiliz General John Bagot Glubb’un, İsrail ile savaşmak yerine Suriye ve Mısır’ın bölgede nüfuz kazanmasını önlemeye, dahası,Ürdün’ün yanı başında bir Arap/Filistin devleti kurulmasını engelleme hedefine odaklanmalarıydı. Yani, ortada hiçbir zaman Yahudileri yok etmek için oluşturulmuş bir Arap koalisyonu yoktu. İsrailli görece yeni nesil tarihçiler kuşağından Avi Shlaim gibi isimlerin gündeme getirdikleri üzere 1967 ve 1973 savaşlarının da başlıca sorumlusu İsrail’di. İsrail’in her iki savaştaki temel amaçları, “bölgede güç dengelerini değiştirmek, caydırıcılığı artırmak, Mısır ve Suriye’yi askeri açıdan zayıflatmak”olarak belirlenmişti. Toprak kazanmak henüz öncelikler arasında gerilerde yer almaktaydı. Eski İsrail Başbakanı Menahem Begin 1967 savaşını tanımlarken ilk defa “Tercih Savaşı” kavramını kullanmış ve “Burada dürüst olmak zorundayız. Nasır’a saldırmayı biz istedik” demişti. 1960’lı yıllarda Kennedy’nin ABD başkanlığı dönemiyle beraber Federal Almanya üzerinden İsrail’e yapılan ağır silah sevkiyatları 1970’li yıllarda İsrail’in işgal politikalarının sürdürülebilir kılınmasında önemli rol oynadı. Keza bir başka İsrailli tarihçi Benny Morris 1973 savaşına dair şu tespiti yapmaktadır: “ Mısır ve Suriye her ne kadar 1973 yılının Ekim ayında İsrail’e saldırmış olsalar da hedefleri sınırlıydı. Her iki ülke de nükleer güce sahip olan İsrail’i yok etmeye yönelik bir savaşın intihar olduğunu biliyorlardı. Hafız Esad ve Enver Sedat’ın derdi, 1967 savaşında kaybettikleri Sina Yarımadası ile Golan Tepelerini geri alarak ulusal onurlarında açılan yarayı tedavi etmekti.

 Komşularına karşı sürdürülebilir bir kriz siyaseti izleyen İsrail günümüzde, balistik füze ve dron tehditlerini hatta nükleer programları gerekçe göstererek bu maksimalist yayılma hedeflerini sınırlarının ötesine taşımış durumdadır. Donald Trump gibi dümen suyu sandalı olmaya gönüllü bir ABD başkanı bulmuş olmanın konforuyla bu süreci sonuna kadar zorlayacakları anlaşılıyor. Körfez ülkelerinin 70 yıllık gaflet uykularından uyanmamaları halinde İsrail’in İran ile yetinmeyeceği de muhakkaktır.