ABD cephesinin dikkat çekici askeri tercihleri

ABD Başkanı Trump, sivil bürokrasinin ardından askeri kanada da el attı. Geride bıraktığımız hafta Birleşik Devletler Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nda merakla beklenen görev değişimi hayata geçti.

General Gorilla lakabıyla da anılan General Kurilla CENTCOM’daki görevini Amiral Brad Cooper’a devretti. Kurilla, PYD/YPG terör örgütünü devletleştirme gayreti içerisindeki eski “Ortadoğu ve Kuzey Afrika Ulusal Güvenlik Konseyi Koordinatörü” Brett McGurk’tan bölgemize kalan son yadigardı. Kurilla, Beyaz Saray’daki görev değişimi ile beraber McGurk’un ikinci defa koltuğundan postalanmasından sonra terör örgütü ile ilişkilerini azaltarak, CENTCOM’u İsrail’in savunma kalkanı ve vurucu gücü haline getirmeye odaklanmıştı.

Kurilla’nın İsrail’e yaptığı her ziyaretin ardından Yemen ya da İran’a bir saldırı düzenlenmesi ya da İran’daki stratejik tesislerde “sürpriz endüstriyel kazaların” yaşanması bölgenin normali haline gelmişti. Bu verilerden yola çıkarak Kurilla’nın bölgede özlemle anılacağını düşünmek mümkün değil.

Amiral Brad Cooper’a gelirsek, CENTCOM komutanlığına ABD Başkanı Trump tarafından aday gösterilmesini dikkate alarak, 21 ülkeyi kapsayan bu komutanlığın görevlerinde ve amaçlarında hatırı sayılır değişiklikler yaşanabilir. Amiral Cooper, William J. Fallon’un 2008 yılında görevi bırakmasının ardından CENTCOM komutanlığına getirilen ilk denizci oldu.

İsrail’e yakın kaynaklara bakacak olursak bir denizcinin CENTCOM Komutanlığı’na getirilmiş olması, bu yapının kapsamındaki güçlerin Kızıldeniz, Arap Denizi, Hint Okyanusu ve İran Körfezi’ne daha fazla yoğunlaşacağının işareti.

Nitekim Amiral Cooper bölgenin yabancısı değil. Daha önce Bahreyn’de konuşlu ABD 5. Filosu’nda görev yapmış bir subay. Ortadoğu ve Afganistan’da defalarca görevlendirilmiş. 1990-1991 yıllarında Çöl Fırtınası harekatı sırasında bölgede bulunmuş.

Güney Amerika kıyılarında uyuşturucu kaçakçılarına karşı operasyonları yönetmiş. Bosna Savaşı sırasında bölgedeki uçuşa yasak bölgenin organizasyonunda yer almış, Haiti’deki mülteci akınını önlemek için yürütülen operasyonlarda görev almış.

Yani 20’inci ve 21’inci yüzyılların en güncel çatışmaları ve jeopolitik sorunları ile yoğrulmuş bir subayın CENTCOM komutanlığına getirilmiş olması dikkat çekici. Bakalım Amiral Cooper emrindeki komutanlığı İsrail’in bir enstrümanı olarak kullanma geleneğini sürdürecek mi yoksa Beyaz Saray’ın Kafkaslar, Orta ve Güney Asya istikametinde değişen politikaları doğrultusunda CENTCOM’u yeniden yapılandıracak mı? Kurilla ile Cooper’ın devir teslim töreni esnasında CENTCOM’a dair bir başka ilginç gelişme daha yaşandı.

KINGSTON’IN MİRASININ YAPISI DEĞİŞECEK Mİ?

Bu komutanlığın kurucu komutanı, bugün hayatta olmayan General Robert Kingston’ın ismi CENTCOM karargahının binasına verildi.

Robert Kingston kim diye soracak olursanız, ABD’nin 20’inci yüzyılda savaştığı tüm cephelerde görev almış bir isim. Adını, Kore ve Vietnam’daki performansıyla duyurmuş. ABD Özel Kuvvetleri Yeşil Berelilerin taktik ve doktrinlerinin geliştirilmesine damga vurmuş bir isim olarak kabul ediliyor.

Kingston’ın kariyerinin zirve noktası ile CENTCOM’un tarihi ise tam anlamıyla birbileriyle örtüşüyor. 1979 yılında İran’da Şahlık rejiminin devrilmesi ve Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgali üzerine alarma geçen Washington yönetimi, Sovyet güçlerinin İran Körfezi’ne ilerleme ihtimaline karşı Tampa’daki MacDill Hava Üssü’nde birleşik ani müdahale gücü teşkil etti.

1981 yılında kurulan bu kuvvetin başına General Kingston getiriliyor ve Birleşik Devletler Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM’un temelleri atılmış oluyor. Kurulan acil müdahale gücü Doğu Afrika’dan Afganistan’a ulaşan alandaki 19 ülkeden sorumlu hale geldikten sonra 1 Ocak 1983 itibarıyla başlı başına bir komutanlık halini alıyor.

Kingston da böylece üniformasındaki dördüncü yıldıza kavuşuyor. CENTCOM günümüzde Afganistan, Bahreyn, Mısır, Irak, İran, İsrail, Ürdün, Kazakistan, Kuveyt, Kırgızistan, Lübnan, Umman, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Tacikistan, Türkmenistan, Birleşik Arap Emirlikleri Özbekistan ve Yemen’den sorumlu.

Komutanlığın Tampa’daki merkez karargahında ise 46 ülkenin temsilcileri yer almakta. Kingston’ın mirasını devralan Amiral Cooper’ın görev sürecinde, sahada ve masada yaşanan gelişmeler ışığında bu listeye Hazar Denizi’nin de eklenmesi sürpriz olmayacaktır.

ULUSAL MUHAFIZLAR NEDEN WASHINGTON DC’DE?

Trump yönetiminin askeri düzeyde yaptığı bir diğer dikkat çekici hamle ise ülke başkentinde güvenliği sağlamak üzere 800 Ulusal Muhafızı Washington’da sokaklara salmak ve polis teşkilatının federal kontrolünü almak oldu. Trump bu kararına gerekçe olarak 2023 yılından itibaren Washington’daki suçlarda artışı gösteriyor.

New York Times gazetesi ise henüz Ocak ayında federal yetkililerin yaptıkları açıklamalara dikkat çekmekte. Bu açıklamalara göre Washington’da şiddet içerikli suç oranları son 30 yılın en düşük seviyesine gerilemiş durumdaydı.

Yani, Trump karşıtı medyaya göre Ulusal Muhafızların başkentte görevlendirilmesi için kamuoyuna sunulan gerekçenin inandırıcı bir temeli yok. Belki de bu kararın sebebini anlamaya çalışırken, sokaklarda işlenen suçlardan ziyade Trump’ın, eski Başkan Barack Obama’yı işaret eden darbe iddialarına bakmak gerekiyor.

Trump, kendisini hedef alan suikast girişimlerinin de etkisiyle olsa gerek, yakın gelecekte yürürlüğe koymayı planladığı kimi kararların kendisi için daha fazla tehdit yaratacağı sonucuna varmış olmalı. Peki bu tehdidin ilacı Ulusal Muhafızlar mı? Bunun cevabını da fazla beklememize gerek kalmayacağı kanaatindeyim.