İngiltere Süveyş’te çökmüştü, ABD de Hürmüz’de çöker mi?

ABD ve İsrail’in saldırısıyla başlayan İran Savaşı İran’ın Hürmüz Boğazını kapatmasından sonra ABD Hürmüz Boğazını ablukaya alacağını açıkladı… ABD bir yandan İran ile müzakere ederken diğer yandan da ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı açmak için askeri bir operasyon yapma ihtimalinden de bahsediliyor… ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka kararı veya askeri operasyonuna karşı İran’ın Körfez ülkelerinin enerji ve su altyapısına saldırması veya Yemen’deki Hussiler üzerinden Badülmendep Boğazını kapatmasıyla krizin daha da büyümesi kuvvetle muhtemeldir.

ABD hegemonyasının Hürmüz Boğazında sarsılması ihtimali, akla 1956 Süveyş Kanalı operasyonunda İngiltere ve Fransa hegemonyasının çöküşü skandalını akla getiriyor. 1953 yılında İran petrolünün millileştirilmesine karşı CIA’nın Musaddık’ı devirmesinden 3 yıl sonra… Mısır’da da General Nasır’ın İngiltere ve Fransa’nın kontrolündeki Süveyş Kanalı Şirketinin millileştirilmesi kararına karşı, İngiltere ve Fransa İsrail ile anlaşarak Süveyş Kanalını işgal kararı aldılar. Mısır ve İsrail’in savaşı bahanesiyle Süveyş Kanalını kontrol ederek petrol akışını devam ettirmek bahanesiyle başlayan askeri işgal harekatı, Nasır’ın devrilmesi ve bulunacak yeni bir ismin iktidara getirilmesi gibi cüretkar hedeflere sahipti. Süveyş harekatı ABD ve SSCB’nin tepkisiyle karşılaştı. SSCB’nin İngiltere ve Fransa’yı çok sert bir şekilde tehdit etmesiyle İngiltere ve Fransa çok ağır bir yenilgiye uğradılar. Bu yenilgi, İngiltere ve Fransa’nın dünya hakimiyetinin sona erdiğinin gürültülü ilanının ve müteakiben de sömürgelerinin bağımsızlaşmasının önünü açtı.

Alex Von Tunzelman Financial Times’da 16 Nisan 2026’da “İran, Amerika'nın Süveyş Krizi Gibidir ve Tıpkı Onun Kadar Saçmadır” başlığıyla yayınlanan makalesinde çok sert bir ABD ve Trump eleştirisi yapıyor. Marx’a atıfla Trump’ın Hürmüz planını bir “fars”a benzetiyor.

“Karl Marx, tarihin kendini tekrar ettiğini, ‘ilk seferinde trajedi, ikinci seferinde ise fars’ olarak tekrarlandığını yazmıştı. 1956'daki Süveyş krizi ile 2026'daki İran krizini karşılaştırın: Her ikisi de fars.”

Fars kelimesi İran’daki hakim etnik grubun adı olmanın yanında, “abartılı basit mizahi tiyatro türü” anlamına da geliyor.

Alex Von Tunzelman İran veya Hürmüz Savaşının Trump, kabinesi, partisi ve elbette ABD için ağır bir maliyete yol açabileceğini İngiltere örneğiyle hatırlatıyor:

“Trump'ın İran hakkındaki açıklamaları ve stratejik hedefleri tutarsız, ancak kabine üyeleri ve partisi onu destekledi ve kendi hesaplarını vermek zorundalar. Bu performansın ardından ABD hegemonyasının bir biçiminin devam edip etmeyeceği henüz belli değil. Süveyş'ten önce ‘süper güç’ kelimesi genellikle üç küresel güce uygulanıyordu: ABD, Sovyetler Birliği ve İngiliz İmparatorluğu. Süveyş'ten sonra ise sadece ilk ikisine uygulandı.”

İran Savaşı sona erse bile Trump ile ABD’nin ve tabii Tunzelman’ın sorumluğunu vurgulamadığı Netanyahu ve İsrail’in de, İran Savaşı faturasından kaçamayacağı aşikardır.