Financial Times: ABD liderliğindeki ekonomik düzen artık sürdürülemez

ABD'nin önde gelen yayın organlarından Financial Times'da, ABD Başkanı Trump'ın gümrük tarifelerinin küresel ekonomiye etkilerinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

ABD-Çin ticaret savaşının ve Trump'ın gümrük tarifelerinin olası sonuçlarının küresel piyasaları etkilemeye devam edeceği belirtilen analizde, gelinen noktanın 2007-2015 yılları arasında olduğu gibi büyük bir finansal krize yol açabileceği belirtildi.

Analizde ayrıca, ABD liderliğindeki eski ekonomik düzenin artık sürdürülemez olduğu ve dünyanın artık bus üreci yeniden düşünmek zorunda olduğu tespiti yapıldı.

İşte Financial Times'da yayınlanan analiz:

Dünya, ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşının sona ermesini isterken, aslında her ikisinin de kaybettiği bir döneme şahitlik ediyor.

ABD Başkanı Trump'ın yaklaşımı entelektüel açıdan tutarsız olmaktan çok daha kötü ve küresel düzen için adeta ölümcül sonuçlar doğuruyor.

Dünya ekonomisinin şu anda karşı karşıya olduğu sorunları anlamak için 2007-2015 yılları arasında yaşanan küresel ve Avro Bölgesi finansal krizleri öncesinde çokça tartışılan “küresel dengesizlikler” konusundan başlamak faydalı olabilir.

O zamandan bu yana geçen yıllar içinde bu dengesizlikler büyük oranda küçüldü ancak genel tablo değişmedi.

IMF'nin son Dünya Ekonomik Görünüm raporunda da belirtildiği üzere, Çin ve Avrupalı bazı ülkeler (özellikle Almanya) sürekli fazla verirken, ABD sürekli olarak açıklar vermeye devam ediyor.

Sonuç olarak, ABD'nin net uluslararası yatırım pozisyonu 2024 yılında küresel üretimin eksi yüzde 24'üne denk geliyor ve ABD ticaret ve cari hesap açıkları henüz dizginlenemiyor.

Peki sürecin geleceği nasıl şekillenecek?

ABD'nin onlarca yıldır bu soruna sahip olduğu net bir şekilde belirtebilir ve bu durum artık, bir sorun olmaktan ziyade kriz haline dönüştü.

Ancak sonuçta hiç kimse ABD'yi borçlarını geri ödemeye zorlayamaz. Ayrıca temerrüde düşmemek için ekonomilerin keskin yolları da var.

Yine de, büyük ve kalıcı küresel dengesizliklerin ortaya çıkmaması için 3 önemli dengeye dikkat edilmesi gerekiyor.

Birincisi, bu dengesizliklerin siyasi açıdan zararlı hale gelmiş olmalarıdır. İkincisi, defterin artı tarafında, küresel ekonomik güç dengesini değiştirmek üzere tasarlanmış negatif toplamlı müdahalelerin yer almasıdır. Üçüncüsü ise, dış açıkların karşılığının sürdürülemez iç borçlanmayı tetiklemesidir.

İşte bu üç durum finansal kırılganlıkla birleştiğinde, 2007-2015 yılları arasında olduğu gibi büyük finansal krizlere yol açabilir.

Diğer yandan Çin, küresel tablonun diğer tarafındaki tek oyuncu değil. Ama en önemlisi.

Ancak kısmen ABD'nin kendisini güvenilmez hale getirmesi ve kısmen de Çin'in ABD'nin kaybettiği talebi telafi etme gücüne sahip olması nedeniyle dengeler değişebilir.

Sonuç

ABD-Çin ticaret savaşının sonucu ve Trump'ın gümrük tarifelerinin olası sonuçları küresel piyasaları etkilemeye devam edecek.

Savaş sonrası dönemin ilk perdesinde ABD büyük cari işlemler fazlası verdi ve ABD bunları krediye dönüştürdü. Ancak ikinci perdede yani 1971'e kadar, ABD'nin cari fazlası erozyona uğradı.

Bu durum dolar sabitlemesinin sona ermesine ve en azından yüksek gelirli ülkeler arasında genelleştirilmiş dalgalı kümülatif enflasyon hedeflemesine yol açtı.

Bununla birlikte, 1980'lerde Japonya ve Almanya tarafından test edilen, ABD'nin son çare olarak borç alan ve harcayan ülke olarak hareket edebileceği dönem, siyasi ve ekonomik olarak uygulanamaz hale geldi.

Bu gerçekler ortadayken, Trump'ın öngörülemezliği ve ikili anlaşmalara odaklanması gerçekten de aptalca olabilir.

ABD liderliğindeki eski ekonomik düzen artık sürdürülemez ve dünya artık bunu yeniden düşünmek zorunda.