Vatikan tarihinin en öngörülemez Papa seçimi

Dünyanın dört bir yanından gelen kardinaller, şimdiye kadarki en büyük konklavda yeni papayı seçmek için gerçekleşecek olan seçim sürecini başlattı.

Sistine Şapeli'ndeki 133 farklı katılımcı ile başlayan seçim, çok sayıda kesim tarafından kilise tarihinin en öngörülemez seçimi olarak tanımlanıyor.

Dünyanın dört bir yanından gelen Katolik kardinaller, şimdiye kadar gerçekleşen en büyük ve muhtemelen en öngörülemez seçimde, Michelangelo'nun Sistine Şapeli'ndeki Son Yargı freskinin altında yeni papa için oylarını kullanmaya başladı.

Geçtiğimiz ay 88 yaşında hayatını kaybeden Papa Francis'in miraslarından biri, arkasında çok çeşitli ancak bölünmüş bir kardinaller kurulu bırakmak oldu.

Bazıları Papa Francis'in “ilerici bir kilise” stratejisi ile uyum içindeyken, bazıları ise onun değişikliklerini devirmek ve zamanı geri almak istiyor gibi görünüyor.

Oy kullanma yetkisine sahip 133 kardinal 28 Nisan'dan bu yana her gün yapılan konklav öncesi toplantılarda birbirlerini tanımaya çalıştı ve kilisenin geleceğine ilişkin vizyonlarını paylaştılar.

Ancak süreç, Roma'ya en son gelen kardinal olan Cakarta Başpiskoposu Ignatius Suharyo Hardjoatmodjo tarafından özetlenmiş gibi görünüyor.

Hardjoatmodjo, 50 kardinalin konuşmalarını dinledikten sonra gazetecilere yaptığı değerlendirmede;

“Çok fazla kafa karışıklığı var. Birçok ses ve bakış açısı duyduk, sonucu kestirmek kolay değil.”

ifadelerini kullandı.

Dün itibari ile Casa Santa Marta'daki lojmanlarına taşınmadan önce son kez bir araya gelen kardinaller, burada cep telefonlarını teslim etmek ve yeni papa seçilene kadar dış dünyadan uzak durmakla ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiler.

Kardinaller, sadece misafirhane ile Sistine Şapeli arasındaki otobüs yolculuğu için dışarı çıkabiliyorlar ve aşçı, temizlikçiler, şoför ve sağlık görevlilerine kadar kendilerine yardımcı olan tüm Vatikan personeli gizlilik yemini ediyor.

Süreç nasıl işleyecek?

Seçimler sırasında her gün biri sabah diğeri öğleden sonra olmak üzere iki tur oylama yapılıyor.

Her oylamanın sonunda Sistine Şapeli'nin tepesine yerleştirilen bacadan duman çıkıyor ve eğer duman siyahsa oylamadan bir sonuç çıkmadığı, beyaz ise yeni bir papanın seçildiği anlamına geliyor.

Seçim uzarsa ve üç tam gün süren oylamanın ardından eğer sonuç çıkmazsa, kardinaller düşünmek için bir gün ara verebiliyor.

Papa Francis'in ölümünden önce bile yerine kimin geçeceği konusunda spekülasyonlar yapılıyordu ve her geçen gün 20'den fazla potansiyel papadan oluşan spekülatif listeye yeni bir papalık adayı ekleniyor.

Katolik gazetesi Crux'a göre son günlerin yükselen yıldızı, “sağlam muhakemesi ve keskin dinleme kapasitesi” ile tanınan ABD'li ılımlı bir kardinal olan Robert Prevost.

Prevost'un bir diğer ılımlı aday, Vatikan Dışişleri Bakanı Pietro Parolin'in parlak bir diplomat olduğu ancak dünyadaki 1,4 milyar Katoliğe liderlik etmek için fazla “sıkıcı” olduğu düşünülüyor.

Bir diğer favori ise “Asyalı Francis” lakaplı Filipinli reformcu Luis Antonio Tagle. Ancak Tagle, diğer bir aday olan Parolin gibi çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarını kötü idare etmekle eleştiriliyor.

Papa Francis'in “ilerici kilise” yaklaşımını destekleyen diğer isimler arasında İtalyan kardinal Matteo Zuppi ve yıllardır Kudüs'te yaşayan Pierbattista Pizzaballa'nın yanı sıra Lüksemburg'dan Jean-Claude Hollerich, İngiltere'den Timothy Radcliffe ve Kanada'dan Michael Czerny yer alıyor.

Gelenekçi tarafta ise Macaristan'dan Peter Erdo ve Francis'in papalığını eleştiren Gineli kardinal Robert Sarah yer alıyor.

Önde gelenler listesinde yer almasa da Francis'in yerine muhafazakar bir halefin geçmesi için lobi yapanlar arasında Donald Trump'ı destekleyen ABD'li piskopos Raymond Burke ve ortodoks bir papa seçilmediği takdirde kilisenin bölünebileceği uyarısında bulunan Alman Gerhard Müller de bulunuyor.

Ancak eski bir papalık seçimi deyişi tüm adayların durumunu özetliyor.

Bu deyişte;

“Konklav'a kesin Papa olarak giren oradan kardinal olarak, kardinal olarak giren ise Papa olarak çıkar”

ifadeleri dikkat çekiyor.

Nitekim; sürecin başında öne çıkan isimlerin çok azı birbirini izleyen bu oylama turlarında başarılı olabiliyor. Bunun en önemli örneklerinden biri 2013 yılında aday olarak görülmeyen ancak konklavın sonunda Papa Francis olan Jorge Mario Bergoglio'dur.

Geçtiğimiz günlerde bir basın brifinginde konuşan bir Vatikan yetkilisi, kardinallerin konklav öncesinde hemfikir oldukları bir noktanın, yeni papanın “dünya düzeninin kriziyle yönünü şaşırmış bir insanlık için bir köprü ve rehber olma” yeteneğine sahip olması gerektiği olduğunu belirtirken, “yeni papayı destekleme” taahhütlerini yinelediklerini belirtti.

Hollanda kamu radyo ve TV ağı NOS'un Vatikan muhabiri Andrea Vreede ise;

“Bu din adamları Tanrı'nın bir sonraki papayı zaten seçtiğine inanarak seçime giriyorlar. Şimdi bu seçimin ne olduğunu bulmak zorundalar. Ancak bu öngörülemez bir durum çünkü birbirlerini çok iyi tanımayan pek çok yeni seçmen var. Çünkü Papa Francis görev süresi boyunca hiçbir zaman kardinal toplantıları düzenlemedi.”

değerlendirmesinde bulundu.

Herkesin hemfikir olduğu konu ise konklavın yani seçim sürecinin kısa tutulması ve en fazla üç ya da dört gün sürmesi gerektiği.

Almanya'daki bir Katolik haber ajansı olan KNA'nın Vatikan muhabiri Severina Bartonitschek bu konuda yaptığı değerlendirmede;

“Bence akıllarında zaten biri var, Yeni Papa'nın asıl görevi kiliseyi birleştirmek olacak. Bu her Papa için her zaman bir görevdir ama bir sonraki Papa için özellikle kritik olacak. Evet yeni Papanın, müjdelemenin yanı sıra taciz vakaları gibi konularla da ilgilenmesi gerekecek. Bu konuda mücadele etmekten korkmayan bir Papa'ya ihtiyaç var.”

ifadelerini kullandı.