The New Arab: İsrail neden özgür bir Suriye istemiyor?

İngiltere merkezli yayın organlarından The New Arab'da İsrail'in Suriye'deki işgal adımlarının ve Suriye içerisindeki istihbarat faaliyetlerinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı. 

İsrail'in Golan Tepeleri ve ötesinde hızla bir işgal faaliyeti yürüttüğüne dikakt çekilen analizde, Golan Tepeleri'ndeki yerleşimlerin nüfusunu 2025 yılına kadar 50.000'e çıkarmak için 11 milyon dolar ayıran planı da resmen onayladığı belirtildi.

Analizde ayrıca; İsrail'in Suriye'deki geçiş sürecini zayıflatmak ve bölmek için çeşitli istihbari hamleler de yapmaya çalıştığına dair örneklere yer verildi.

İşte The New Arab'da yayınlanan analiz:

İsrail'in elitleri uzun zamandır Arap ve bölge ülkelerinin demokratikleşmesini kendi siyasi çıkarları için bir tehdit olarak görüyor ve bu bakış açısı 2011'den bu yana daha da yoğunlaştı.

Bu durum, 54 yıllık despotik yönetimin ardından Aralık 2024'te Esad rejiminin düşmesinin ardından Suriye'de de kendisini gösterdi.

Bu değişimden açıkça endişe duyan İsrail, bu nedenle Suriye'deki geçiş sürecini zayıflatmak ve bölmek için çeşitli hamleler yapmaya çalışıyor.

Esad'ın devrilmesinden birkaç gün sonra İsrail ordusu Golan Tepeleri'ndeki Hermon Dağı'nın Suriye tarafı ve güney bölgeleri de dahil olmak üzere yeni Suriye topraklarını işgal etti ve Suriye'nin askeri tesislerini ve altyapısını tahrip etti.

Tel Aviv, yeni kurulan yönetime karşı önümüzdeki günlerde daha da saldırgan olabilir ve Suriye'nin istikrarını tehdit edebilir.

Ayrıca İsrail hükümeti, işgal altındaki Golan Tepeleri'ndeki yerleşimlerin nüfusunu 2025 yılına kadar 50.000'e çıkarmak için 11 milyon dolar ayıran planı resmen onayladı.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu karara dair yaptığı açıklamada;

“Golan'ı güçlendirmek İsrail Devleti'ni güçlendirmektir ve bu özellikle şu anda çok önemli”

ifadelerini kullandı.

Halihazırda Golan Tepelerinde uluslararası hukuka göre yasadışı kabul edilen yerleşimlerde yaklaşık 31,000 İsrailli ve çoğu Dürzi inancına mensup yaklaşık 20,000 Suriyeli yaşıyor.

İsrail ordusu, yıkım kampanyasında, sivil halkı kuşatmanın yanı sıra yolları, su ve elektrik şebekelerini, birçok evi, çiftliği ve tarım arazilerini buldozerlerle yıktı, gıda malzemelerinin köylerine girmesini engelledi ve onları bölgelerinden sökmek için terör estirdi.

Dahası, İsrail'in Suriye topraklarındaki işgalinin genişlemesi zamanla sınırlı görünmüyor.

Haaretz tarafından Şubat 2025 ortasında yayınlanan uydu görüntülerine göre İsrail, kuzeydeki stratejik Hermon Dağı'ndan güneydeki Tel Kudna'ya kadar yeni işgal ettiği Suriye topraklarında yedi ila dokuz yeni askeri karakol kurdu.

Amerikan şirketi Planet Labs tarafından çekilen görüntülerin analizi de önemli su kaynaklarına ev sahipliği yapan Golan Tepeleri'nde konutlar, komuta merkezleri, klinikler ve askeri noktalar inşa edildiğini ortaya koyuyor.

Geçtiğimiz haftalarda İsrail Başbakanı Netanyahu Şubat ayı sonunda Kunaytra, Dera ve Süveyda vilayetleri de dahil olmak üzere Suriye'nin güneyinin tamamen askerden arındırılacağını ve yeni Suriye hükümetine bağlı güçlerin Şam'ın güneyinde konuşlanmasına müsamaha göstermeyeceklerini açıkladı.

Suriye'nin yeni hükümeti, İsrail'e karşı nispeten ılımlı bir tutum benimsemiş ve Batılı devletlerin hoşuna gidecek bir terminoloji değişikliğine giderek İsrail'den artık “Siyonist varlık” olarak değil “İsrail Devleti” olarak bahsetmeye başlamış olsa da, İsrail Devleti'nden gelen tehditleri kınayan ve ülkenin birliğini teyit eden halk öfkesi ülke çapında hızla yayıldı.

Suriye'de istikrar

İsrail hükümeti ayrıca; kendisini Suriye'nin güneyindeki Dürzi nüfusun savunucusu olarak sunarak ve onları “korumak” için askeri müdahalede bulunma tehdidinde bulunarak ülkedeki mezhepsel gerilimleri tırmandırmaya çalışıyor.

Ancak başlıca Dürzi aktörler İsrailli liderlerin konuşmalarını büyük ölçüde reddederek Suriye'ye ve ülkenin birliğine olan aidiyetlerini teyit ediyor.

İsrail, kıyı bölgelerinde meydana gelen ve 1400'den fazla kişinin ölümüyle sonuçlanan mezhepsel şiddet patlamasını olumlu görmekte ve bu tür olayları araçsallaştırmaya çalışmaktadır.

Nitekim İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail ordusunun Suriye'de kalacağını ve Suriye'nin güneyini askerden arındırmak için çalışmaya devam edeceğini ve bu şekilde dözde Dürzileri kotuyacaklarını belirtti.

İsrailli yetkililer Suriye halkının çektiği acıları umursamamakta, aksine bu dinamikleri kendi çıkarları doğrultusunda araçsallaştırmak için ülke içinde kaosun yayılmasıyla ilgilenmektedir.

Dahası İsrail, Suriye'nin zayıf ve istikrarsız kalması için ABD'de lobi faaliyetleri yürütüyor.

Aynı zamanda, SDG'nin Suriye devletine “entegre etmek” için yapılan son anlaşmalar da İsrail'i rahatsız ediyor.

Nitekim; SDG ile Şam arasında yapılan anlaşmadan birkaç saat sonra işgalci İsrail uçakları Dera vilayetinin kuzeyindeki Jbab ve Izraa kasabalarının çevresine birkaç saldırı düzenledi. Bu bir tesadüf değildi.

Özetle; Suriye'nin geleceği sadece içeriden değil, İsrail'in tehditleri nedeniyle büyük tehlike altında.

İsrail ordusunun saldırıları ve Suriye topraklarındaki işgalini genişletmesi, İsrail'in bölgedeki halkların kendi kaderini tayin etmesini engelleme adımlarından birisi olarak dikkatle takip edilmeli.